Anhwylder Hunaniaeth Datgysylltiol

Oddi ar Wicipedia
Jump to navigation Jump to search
Dehongliad artistig o un person â nifer o "cyflyrau Hunaniaeth Datgysylltiol"

Anhwylder cymhleth yw Anhwylder Hunaniaeth Datgysylltiol (AHD) sy’n ganlyniad o drawma difrifol a ailadroddwyd tra’n blentyn.

Yn ystod plentyndod mae digwyddiadau trawmatig (camdriniaeth corfforol, rhywiol ac emosiynol) yn gorlethu’r plentyn yn achosi i’w meddwl ‘wahanu’ o’r profiadau hyn. Mae hyn yn ffordd i’r plentyn oroesi ac i weithredu o ddydd i ddydd, gan roi pellter rhyngddyn nhw a’r trawma drwy amnesia. Mae ‘gwahanu’ o’r profiadau hyn yn achosi datgysylltiad strwythurol. Mae hyn yn golygu fod person gyda AHD yn gallu ‘gweld’ eu hunan fel petai ei bod wedi ei wneud o nifer o ‘rannau’ sydd i gyd yn gweithredu, meddwl, profi a rhyngweithio gyda’r byd yn annibynnol ac ar wahân i’w gilydd.

Rhwng y ‘rhannau’ yma mae yna amnesia ar raddau amrywiol. Mae hyn yn achosi dryswch difrifol ac yn arwain at gael meddyliau, hoffterau, cas bethau a theimladau sy’n gwrthdaro yn y person yn ei gyfanrwydd. Gall bobl canfod eu bod wedi dweud neu wneud rhywbeth, neu wedi teithio i lefydd heb unrhyw atgof o wedi gwneud, mae hyn o ganlyniad i’r amnesia a achoswyd gan y datgysylltu. Bydd ambell ‘ran’ yn gweithredu’n arferol; gall yr unigolyn weithio, astudio neu magu plant, ond bydd gan pawb gyda AHD rannau ohonynt, sydd wedi ffurfio mewn plentyndod, sy’n storio’r atgofion trawmatig. Pan fydd y ‘rhannau’ yma yn cael eu tanio, gan atgof o’r camdriniaeth a ddioddefodd yr unigolyn, dyma pryd fydd y person yn profi problemau ac aflonyddwch i’w lles meddyliol.

Y driniaeth sy’n cael ei argymell ar gyfer AHD ydy seicotherapi hir dymor. Gyda’r gofal a thriniaeth gywir gall rannau o’r bersonoliaeth, dros amser, dysgu i gyfathrebu a’i gilydd a gweithio gyda’i gilydd i wella o’r trawma a ddioddefant, fel bod y person yn ei gyfanrwydd, yn gallu mwynhau bywyd llai anhrefnus a mwy cyflawn.

O ganlyniad i nifer o ffactorau, mae gan bobl ofn siarad am AHD, sy’n parhau’r myth ei fod yn anhwylder prin. Mae AHD yn salwch meddyliol a dylai gael ei drafod gan weithredwyr a sefydliadau yr un mor agored ag unrhyw salwch arall. Nid chwilfrydedd neu ffordd o fyw ydy AHD, mae tueddiad i ffocysu ar yr hunaniaethau datgysylltiedig. Y peth mae unigolion gyda AHD eisiau ydy cymorth ar gyfer yr anhwylder.


Cyngor meddygol

Sgrifennir tudalennau Wicipedia ar bwnc iechyd er mwyn rhoi gwybodaeth sylfaenol yn unig. Allen nhw ddim rhoi'r manylion sydd gan arbenigwyr i chi.

Mae'r erthygl hon yn cynnwys testun o’r dudalen Anhwylderau Datgysylltol' ar wefan , sef gwefan at y diben o ddarparu gwybodaeth a chefnogaeth am iechyd meddwl yn y Gymraeg. Mae gan y dudalen penodol hwnnw drwydded agored CC BY-SA 4.0; gweler testun y drwydded am delerau ail-ddefnyddio’r gwaith.

Am driniaeth ar gyfer afiechyd, cysylltwch â'ch meddyg neu ag arbenigwr cymwys arall