Afon Lliw

Oddi ar Wicipedia
Jump to navigation Jump to search
Afon Lliw
Math Afon Edit this on Wikidata
Daearyddiaeth
Sir Gwynedd Edit this on Wikidata
Gwlad Baner Cymru Cymru
Cyfesurynnau 52.875676°N 3.756351°W Edit this on Wikidata
Aber Afon Dyfrdwy Edit this on Wikidata

Afon ym Mhenllyn, de Gwynedd, yw Afon Lliw. Ei hyd yw tua saith milltir.

Mae'n tarddu rhwng llethrau gorllewinol Moel Llyfnant a Foel Boeth yng nghwm mynyddig anghysbell Blaen-Lliw, tua 450m i fyny. Yn is i lawr Blaen-Lliw mae Nant Ddu yn ymuno â hi o'r Siglen-las ar lethrau Moel y Feidiog. Ychydig cyn yr aber mae'r lôn fynydd o Drawsfynydd i Lanuwchllyn yn ei chroesi.

Afon Lliw.

Am weddill ei chwrs rhed yr afon i lawr cwm Pennant-Lliw i gyfeiriad Llanuwchllyn yn y dwyrain. Agored a gwlyb ydyw'r tir yn y rhan uchaf o'r cwm, yn ardal Cors y Gwartheg Llwydion. Yma mae ffrwd fechan Afon Erwent yn ymuno. Yna mae'r afon yn cyflymu ac yn disgyn mewn cyfres o raeadrau bychain, trwy Goed Wenallt ac i lawr i bentref bach Ddol Hendre dan gefnen Carndochan a'i chastell canoloesol a godwyd gan Llywelyn Fawr. Yn ymyl hen gaer Rufeinig Caer Gai mae'n llifo dan bont Pen-y-bont sy'n dwyn yr A494 ac yn aberu yn Afon Dyfrdwy filltir a hanner cyn i'r afon honno lifo i Lyn Tegid.

Roedd yr hen ffordd Rufeinig o Gaer Gai i Domen y Mur yn dilyn glannau'r afon o Ben-y-bont i fyny'r cwm.