Ysgyryd Fawr

Oddi ar Wicipedia
Neidio i: llywio, chwilio
Coordinates: 51°52′N 2°58′W / 51.86°N 2.97°W / 51.86; -2.97
Ysgyryd Fawr
(y Mynydd Du)
Ysgyryd Fawr gyda'r Fenni
Cyfieithiad
Iaith Cymraeg
Testun y llun Ysgyryd Fawr gyda'r Fenni
Uchder (m) 486
Uchder (tr) 1594
Amlygrwydd (m) 344
Lleoliad rhwng Llanymddyfri a Threfynwy
Map topograffig Landranger 161;
Explorer 13S
Cyfesurynnau OS SO331182
Gwlad Cymru
Dosbarthiad Marilyn (mynydd)
Ysgyryd Fawr is located in Cymru
Ysgyryd Fawr (Cymru)

Bryn yn Sir Fynwy yn ne-ddwyrain Cymru yw Ysgyryd Fawr (Saesneg: Skirrid neu Skirrid Fawr). Ysgyryd Fawr yw copa mwyaf dwyreiniol y Mynydd Du; saif gerllaw y Fenni ym Mharc Cenedlaethol Bannau Brycheiniog. I'r de o'r bryn ceir pentref a phlwyf Llanddewi Ysgyryd; cyfeiriad grid SO331182.

Uchder y mynydd yw 486 m (1596 tr). Uchder cymharol, neu ”amlygrwydd” y copa, ydy 142 metr: dyma'r uchder mae'r copa'n codi uwchlaw'r mynydd agosaf.

Cyfeirir ato weithiau fel "Mynydd Sanctaidd", gan fod traddodiad lleol fod ei ddaear yn sanctaidd ac yn arbennig o ffrwythlon. Arfeid cymeryd rhywfaint o'r pridd o'r bryn i'w wasgari ar gaeau, ar sylfeini eglwysi ac ar eirch.

Ceir gweddillion bryngaer o Oes yr Haearn ac adfeilion eglwys Gatholig Sant Mihangel ar y copa.

Dosbarthiad[golygu]

Dosberthir copaon Cymru, a gweddill gwledydd Prydain, yn rhestri arbennig yn ôl uchder ac yn ôl amlygrwydd y copa; mae'r copa hwn yn cael ei alw'n Marilyn (mynydd). Mae sawl cymdeithas yn mesur, gwiro a chasglu'r rhestri hyn a dônt ynghŷd ar wefan “Database of British and Irish hills”.[1] Uchder y copa o lefel y môr ydy 486 metr (1594 tr). Cafodd yr uchder ei fesur a'i gadarnhau ar 28 Hydref 2001.

Gweler hefyd[golygu]

Dolennau allanol[golygu]

Cyfeiriadau[golygu]