Yr Hendre (Mynwy)
| Yr Hendre | |
|---|---|
Yr Hendre o'r dwyrain |
|
| Gwybodaeth gyffredinol | |
| Math | Plasty |
| Arddull bensaernïol | Gothic |
| Tref neu ddinas | Llangatwg Feibion Afel |
| Gwlad | Cymru |
| Cofrestrwyd | Gradd II* |
Plasty o Oes Fictoria ydy'r Hendre, a godwyd yn yr arddull Gothic. Fe'i lleolir ym mhlwy Llangatwg Feibion Afel, tua phedair milltir i'r gogledd-orllewin o Drefynwy. Yn y 18ed ganrif y cafodd ei godi ar gyfer saethu, ond cafodd ei ehangu gryn dipyn dair gwaith gan deulu Charles Stewart Rolls, un o ddau sefydlydd cwmni ceir Rolls Royce. Mae'r plasty wedi'i gofrestru gan Cadw fel Gradd II*.[1] Mae bellach yn cael ei ddefnyddio fel rhan o Glwb Golff Trefynwy.
Nae'n un o ddau-ddeg-pedwar adeilad yn Nhrefynwy sydd ar y Llwybr Treftadaeth (plac glas).[2]
Roedd yn arferiad ers talwm i ffermwyr symud eu hanifeiliaid yn y gwanwyn i dir uchel, a thros yr adeg yma byddent yn aros mewn cartref a alwant yn "hafod" (preswylfa'r haf); yn yr hydref, byddai'r teulu a'r anifeiliaid yn dod lawr i lawr y dyffryn - i'r "hendref".[3]
Cynnwys |
Teulu'r Rolls [golygu]
Mae gwreiddyn holl gyfoeth y teulu hwn o dirfeddianwyr yn mynd yn ôl i briodas gŵr o'r enw James James, Mynwy a Blwy Llanfihangel Ystum Llywern, Sir Fynwy a ymgartrefodd yn Llundain ac a etifeddodd ystâd enfawr yn Southwark, Swydd Surrey.[4]
Prynnodd nifer ffermydd a thiroedd yn Llanfihangel Ystum Llywern a Llangatwg Feibion Afel rhwng 1639 a 1648. Yn ei ewyllus a gyhoeddwyd yn 1677 gadawodd bopeth i'w unig blentyn sef merch o'r enw Sarah a'i gŵr Dr Elisha Coysh.[4] Cawsant ferch a briododd William Allen a prynnodd y ddau ychwaneg o diroedd yn Sir Fynwy.[4] Cawsant ferch na wyddom mo'i henw hithau ac a briododd ei chefnder cyntaf Thomas Coysh.[4] Aeth y cyfan i'w merch Sarah (m. 1801): holl etifeddiaeth teuluoedd Coysh, Allen a James. Priododd hithau John Rolls (1735–1801) a oedd yn enedigol o "the Grange", Bermondsey ac a ddaeth yn Shiryff Sir Fynwy un 1794.
Llinach James James, Mynwy a theulu'r "Rolls" [golygu]
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
James James, Mynwy | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Sarah |
|
Dr. Elisha Coysh o Lundain |
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
?Dienw? |
|
William Allen |
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
?Dienw? |
|
Thomas Coysh (cefnder cyntaf) |
||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
John Rolls (1735–1801) o Bermondsey |
|
Sarah (m. 1801) |
|
Richard Coysh (dim plant) |
||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
John Rolls o'r Hendre (1776–1837) |
|
Dienw?? | ||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
John Etherington Welch Rolls (1807–70) |
|
Elizabeth Mary Long | ||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
John Allan Rolls (1837–1912) (A.S. dros Sir Fynwy) |
|
Georgiana Marcia Maclean (1837 – 1923) |
|||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Charles Stewart Rolls (1877–1910) (perchennog Rolls Royce) |
|
Henry Alan Rolls (1871–1916) |
|
Eleanor Georgiana Rolls (1872–1961) |
|
John Maclean Rolls (1870–1916) |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||
Gweler hefyd [golygu]
Cyfeiriadau [golygu]
- ↑ British Listed Buildings Online; Adalwyd 10 Ebrill 2012.
- ↑ Monmouth Civic Society, Monmouth Heritage Blue Plaque Trail, n.d., tudalen.14
- ↑ "Life on the Land". The National Library of Wales. http://digidol.llgc.org.uk/METS/XAM00001/ardd?locale=en. Adalwyd 31 March 2012.
- ↑ 4.0 4.1 4.2 4.3 "Gwent Record Office, Documents relating to the Rolls family, barons Llangattock, of The Hendre". Archives Wales. http://www.archiveswales.org.uk/anw/get_collection.php?inst_id=36&coll_id=1190&expand=. Adalwyd 22 Rhagfyr 2010.