Thoriwm

Oddi ar Wicipedia
Neidio i: llywio, chwilio
Thoriwm
Element 1: Hydrogen (H), Anfetelau eraill
Element 2: Helium (He), Nwyon nobl
Element 3: Lithium (Li), Metelau alcalïaidd
Element 4: Beryllium (Be), Metel daear alcalïaidd
Element 5: Boron (B), Meteloidau
Element 6: Carbon (C), Anfetelau eraill
Element 7: Nitrogen (N), Anfetelau eraill
Element 8: Oxygen (O), Anfetelau eraill
Element 9: Fluorine (F), Halogenau
Element 10: Neon (Ne), Nwyon nobl
Element 11: Sodium (Na), Metelau alcalïaidd
Element 12: Magnesium (Mg), Metel daear alcalïaidd
Element 13: Aluminium (Al), Metelau eraill
Element 14: Silicon (Si), Meteloidau
Element 15: Phosphorus (P), Anfetelau eraill
Element 16: Sulfur (S), Anfetelau eraill
Element 17: Chlorine (Cl), Halogenau
Element 18: Argon (Ar), Nwyon nobl
Element 19: Potassium (K), Metelau alcalïaidd
Element 20: Calcium (Ca), Metel daear alcalïaidd
Element 21: Scandium (Sc), Elfennau trosiannol
Element 22: Titanium (Ti), Elfennau trosiannol
Element 23: Vanadium (V), Elfennau trosiannol
Element 24: Chromium (Cr), Elfennau trosiannol
Element 25: Manganese (Mn), Elfennau trosiannol
Element 26: Iron (Fe), Elfennau trosiannol
Element 27: Cobalt (Co), Elfennau trosiannol
Element 28: Nickel (Ni), Elfennau trosiannol
Element 29: Copper (Cu), Elfennau trosiannol
Element 30: Zinc (Zn), Elfennau trosiannol
Element 31: Gallium (Ga), Metelau eraill
Element 32: Germanium (Ge), Meteloidau
Element 33: Arsenic (As), Meteloidau
Element 34: Selenium (Se), Anfetelau eraill
Element 35: Bromine (Br), Halogenau
Element 36: Krypton (Kr), Nwyon nobl
Element 37: Rubidium (Rb), Metelau alcalïaidd
Element 38: Strontium (Sr), Metel daear alcalïaidd
Element 39: Yttrium (Y), Elfennau trosiannol
Element 40: Zirconium (Zr), Elfennau trosiannol
Element 41: Niobium (Nb), Elfennau trosiannol
Element 42: Molybdenum (Mo), Elfennau trosiannol
Element 43: Technetium (Tc), Elfennau trosiannol
Element 44: Ruthenium (Ru), Elfennau trosiannol
Element 45: Rhodium (Rh), Elfennau trosiannol
Element 46: Palladium (Pd), Elfennau trosiannol
Element 47: Silver (Ag), Elfennau trosiannol
Element 48: Cadmium (Cd), Elfennau trosiannol
Element 49: Indium (In), Metelau eraill
Element 50: Tin (Sn), Metelau eraill
Element 51: Antimony (Sb), Meteloidau
Element 52: Tellurium (Te), Meteloidau
Element 53: Iodine (I), Halogenau
Element 54: Xenon (Xe), Nwyon nobl
Element 55: Caesium (Cs), Metelau alcalïaidd
Element 56: Barium (Ba), Metel daear alcalïaidd
Element 57: Lanthanum (La), Lanthanidau
Element 58: Cerium (Ce), Lanthanidau
Element 59: Praseodymium (Pr), Lanthanidau
Element 60: Neodymium (Nd), Lanthanidau
Element 61: Promethium (Pm), Lanthanidau
Element 62: Samarium (Sm), Lanthanidau
Element 63: Europium (Eu), Lanthanidau
Element 64: Gadolinium (Gd), Lanthanidau
Element 65: Terbium (Tb), Lanthanidau
Element 66: Dysprosium (Dy), Lanthanidau
Element 67: Holmium (Ho), Lanthanidau
Element 68: Erbium (Er), Lanthanidau
Element 69: Thulium (Tm), Lanthanidau
Element 70: Ytterbium (Yb), Lanthanidau
Element 71: Lutetium (Lu), Lanthanidau
Element 72: Hafnium (Hf), Elfennau trosiannol
Element 73: Tantalum (Ta), Elfennau trosiannol
Element 74: Tungsten (W), Elfennau trosiannol
Element 75: Rhenium (Re), Elfennau trosiannol
Element 76: Osmium (Os), Elfennau trosiannol
Element 77: Iridium (Ir), Elfennau trosiannol
Element 78: Platinum (Pt), Elfennau trosiannol
Element 79: Gold (Au), Elfennau trosiannol
Element 80: Mercury (Hg), Elfennau trosiannol
Element 81: Thallium (Tl), Metelau eraill
Element 82: Lead (Pb), Metelau eraill
Element 83: Bismuth (Bi), Metelau eraill
Element 84: Polonium (Po), Meteloidau
Element 85: Astatine (At), Halogenau
Element 86: Radon (Rn), Nwyon nobl
Element 87: Francium (Fr), Metelau alcalïaidd
Element 88: Radium (Ra), Metel daear alcalïaidd
Element 89: Actinium (Ac), Actinidau
Element 90: Thorium (Th), Actinidau
Element 91: Protactinium (Pa), Actinidau
Element 92: Uranium (U), Actinidau
Element 93: Neptunium (Np), Actinidau
Element 94: Plutonium (Pu), Actinidau
Element 95: Americium (Am), Actinidau
Element 96: Curium (Cm), Actinidau
Element 97: Berkelium (Bk), Actinidau
Element 98: Californium (Cf), Actinidau
Element 99: Einsteinium (Es), Actinidau
Element 100: Fermium (Fm), Actinidau
Element 101: Mendelevium (Md), Actinidau
Element 102: Nobelium (No), Actinidau
Element 103: Lawrencium (Lr), Actinidau
Element 104: Rutherfordium (Rf), Elfennau trosiannol
Element 105: Dubnium (Db), Elfennau trosiannol
Element 106: Seaborgium (Sg), Elfennau trosiannol
Element 107: Bohrium (Bh), Elfennau trosiannol
Element 108: Hassium (Hs), Elfennau trosiannol
Element 109: Meitnerium (Mt)
Element 110: Darmstadtium (Ds)
Element 111: Roentgenium (Rg)
Element 112: Copernicium (Cn), Elfennau trosiannol
Element 113: Ununtrium (Uut)
Element 114: Ununquadium (Uuq)
Element 115: Ununpentium (Uup)
Element 116: Ununhexium (Uuh)
Element 117: Ununseptium (Uus)
Element 118: Ununoctium (Uuo)
Thoriwm
Thoriwm mewn cynhwysydd
Tabl
Symbol Th
Rhif 90
Dwysedd 11.7 g/cm³

Elfen gemegol gwan o ran ymbelydredd a ganfyddir mewn digonedd, ac yn naturiol led-led y ddaear ydy Thoriwm sydd â'r symbol Th a'r rhif atomig 90 yn y tabl cyfnodol. Thorium-232 ydy'r enw arno mewn ffurf naturiol.

Gellir trin a thrafod y metal meddal hwn yn hawdd; ei liw ydy arian-gwyn.

Mae ganddo 27 isotop, y mwyaf sefydlog ydy 232Th gyda'i hanner-oes o 14.05 biliwn blwyddyn.

Darganfuwyd mwynau du ar Ynys Løvøy gan M. T. Esmark a rhoddodd y sampl i'r Athro Jens Esmark, mwynwr galluog na wyddai beth goblyn oedd y metal. Danfonodd ef i'r cemegydd Jöns Jakob Berzelius yn Sweden i'w archwilio yn 1828. Enwodd Berzelius y metel ar ôl y duw Thor, duw'r daran. Yn 1885 cafwyd defnydd i'r metal hwn, sef o fewn 'mantell' lampau nwy.

Ynni niwclear[golygu]

Rhwng 1964 a 1969 defnyddiwyd Thoriwm-232 i greu'r tanwydd niwclear iwraniwm233 er enghraifft yn yr arbrawf a elwid yn MSR (molten-salt reactor) yn Unol Daleithiau America. Mae'r adweithyddion cynnar hyn wedi eu cau i lawr, ond mae Rwsia, India a Tsieina yn cynllunio rhai newydd oherwydd fod y cyfansoddyn hwn yn gymharol saff.

Dyma rai o'r rhinweddau dros ei ddefnyddio i greu ynni niwclear:[1]

  • Mae defnyddio'r gwastraff niwclear i wneud arfau niwclear bron yn amhosib.
  • Mae maint y gwastaff yn llai: rhwng 10 a 10,000 gwaith yn llai na gydag iwraniwm.
  • Caiff thoriwm ei fwyngloddio o'r daear fel eisotop sy'n 100% yn bur, yn ddefnyddiol gan nad oes rhaid ei drin cyn ei ddefnyddio.

Ceir arbrofion cyffelyb hefyd yn Labordy Daresbury yn Lloegr er enghraifft: Electron Machine with Many Applications (EMMA). Mae'r arbrawf eisioes wedi dwyn ffrwyth a gwelir yn Ysbyty Clatterbridge ger Lerpwl beiriant i helpu therapi cancr.

Cyfeiriadau[golygu]

  1. Ayhan Demirbas (2 Gorffennaf2009). Biohydrogen: for future engine fuel demands. Springer. tud. 36–39. ISBN 978-1-84882-510-9. http://books.google.com/books?id=1w9DMBh7JOUC&pg=PA38. Adalwyd 18 August 2011. 
Chem template.svg Eginyn erthygl sydd uchod am gemeg. Gallwch helpu Wicipedia drwy ychwanegu ato.