System y synhwyrau

Oddi ar Wicipedia
Neidio i: llywio, chwilio
Y llygad dynol: y synnwyr blaenaf a chryfaf, fel arfer.

Mae'r system synhwyrau'n rhan o'r system nerfol mewn anifeiliaid; byddwn yn canolbwyntio ar synhwyrau'r corff dynol yn yr erthygl hon. Ei waith ydyw hel a phrosesu gwybodaeth drwy gyfrwng y "pum llawenydd" chwedl y bardd, neu'r pum synnwyr: gweld (y llygaid), clywed (y clustiau), teimlo (y croen), blasu (y tafod) ac arogleuo (y trwyn). Mewn gwyddoniaeth, rydym yn galw pob un o'r rhain yn dderbynydd.

"Maes y derbynydd" (receptive field) yw'r rhan honno o'r byd mae'r organ derbyn (receptor organ) a'r celloedd derbyn yn medru ymateb iddynt. Er enghraifft, mae'r rhan honno o'r byd mae'r llygad yn medru ei weld yn cael ei alw'n "faes y derbynydd" neu "dderbynfaes", sef golau'n taro rodenni a chonau o fewn y llygad.[1] Gallwn ddiffinio ac enwi derbynfeysydd y system gweld, clywed a'r system teimlo yn unig hyd yma (2009).

Cyfeiriadau[golygu]

  1. Kolb & Whishaw: Fundamentals of Human Neuropsychology (2003)