Sgerbwd

Oddi ar Wicipedia
Neidio i: llywio, chwilio
Sgerbwd dynol

Cysylltwaith o esgyrn y tu mewn i'r corff, ac sy'n ei gynnal, yw sgerbwd, adnabyddir weithiau fel y system ysgerbydol. Mae ganddo dair swyddogaeth. Mae'n gallu amddiffyn y corff: mae'r penglog, er enghraifft, yn amddiffyn yr ymennydd. Mae hefyd yn cynnal y corff. Dyna sut yr ydym yn gallu sefyll i fyny yn syth, er enghraifft. Yn drydydd, y ffaith bod cyhyrau wedi eu glynu wrth yr esgyrn a bod cymalau yn ein hesgyrn sy'n golygu y gallwn symud ein corff.

Mae'n gweithio ar y cyd gyda'r cyhyrau, er mwyn symud corff dyn neu anifail; mae'r system yn cynnwys yr esgyrn a'r ysgerbwd, (sy'n cynnal ffram y corff), y cartilag, y gewynnau a'r tendons. Mae'r corff dynol yn cynnwys 206 asgwrn sy'n fframwaith cadarn i ddal gweddill yr organau. Er mwyn symud y sgerbwd mae'n rhaid cael cyhyrau, pâr ohonynt i weithio ar y cyd. Mae gan yr sgerwd (fel a ddywedir ar lafar) gartilag er mwyn ystwythder. Stribedi cryf o feinwe ydy'r ligament, sy'n dal yr esgyrn at ei gilydd a gewynnau'n dal y cyhyr yn sownd i'r asgwrn.

Ysgerbwd eliffant

Mae gan un grŵp o anifeiliaid ysgerbwd allanol ('exoskeleton') ac ar adegau, gall yr anifail fwrw'r ysgerbwd er mwyn tyfu un arall. Sôn am yr ysgerbwd dynol mae'r rhan fwyaf o'r erthygl hon, fodd bynnag, sef yr ysgerbwd mewnol ('endoskeleton').

Oriel[golygu]

Gweler hefyd[golygu]