Richard Trevithick
Oddi ar Wicipedia
Peiriannydd ac adeiladwr y peiriant stêm cyntaf ar gledrau a oedd yn gweithio, oedd Richard Trevithick (13 Ebrill 1771 - 22 Ebrill 1833. Fe'i ganwyd yn Tregajorran, Cernyw.
Roedd yn fab i beiriannydd mwyngloddio a phan yn blentyn arferai weld peiriannau stêm yn sugno dŵr o'r pyllau tun a chopor dwfn yng Nghernyw.
Tynnodd cerbyd Trevithick ddeg tunnell o haearn a 70 o ddynion, o waith haearn Penydarren, Merthyr Tudful, hyd at Abercynon, pellter o 9.75 milltir, ar 12 Chwefror 1804. Ond yr oedd yn rhy drwm i'r trac oddi tano ac felly ddim yn effeithiol nac yn llwyddiannus iawn.
