Rhaeadr Ewynnol

Oddi ar Wicipedia
Neidio i: llywio, chwilio

Rhaeadr ar Afon Llugwy yw Rhaeadr Ewynnol, oddeutu dwy filltir i'r gogledd o Fetws-y-Coed, Conwy, gogledd Cymru.

Tarddiad yr enw[golygu]

Daw esboniad o darddiad yr enw gan yr Athro Hywel Wyn Owen yn eitemau "Beth sy' mewn enw" ar Radio Cymru[1]. Yn wahanol i'r disgwyl, mae'r enw Cymraeg yn cael ei gofnodi fel "Rhaiadr y Wenol" yn gyson nes yr ugeinfed ganrif.[2]. Felly mae "Swallow Falls" yn gyfieithiad cywir sy'n codi wrth i'r ardal ddod yn fwy poblogaidd gyda ymwelwyr ar wyliau. Mae'r Athro yn cynnig fod llif y dŵr dros gerrig y rhaeadr yn ymdebygu i gynffon gwennol. Mae'r enw Saesneg yn ymddangos yn 1860 ac efallai fod yr enw Cymraeg wedi ei anghofio nes iddo gael ei gyfieithu yn ôl.

Chwedl[golygu]

Ar ôl marwolaeth Syr John Wynn, tyfodd chwedl werin leol sy'n adrodd fod ei ysbryd aflonydd wedi ei gaethiwo dan Rhaeadr Ewynnol, iddo gael ei olchi a'i buro oddi wrth ei weithredoedd drwg! Ond cofier iddo sefydlu ysbyty i'r tlodion yn Llanrwst ac ariannu ysgol yno.

Delweddau[golygu]

Cyfeiriadau[golygu]

  1. [1] Beth sy' mewn enw, BBC Radio Cymru
  2. [2] Cronfa Ddata Enwau Lleoedd - Archif Melville Richards