Protestiadau argyfwng ariannol Gwlad yr Iâ (2008–2011)

Oddi ar Wicipedia
Neidio i: llywio, chwilio
Rhai o'r 6000 o brotestwyr y tu blaen i'r Alþingishúsið, Senedd Gwlad yr Iâ, 15 Tachwedd 2008.

Digwyddodd protestiadau argyfwng ariannol Gwlad Iâ 2008–2011, a elwir hefyd yn Chwyldro Gwlad yr Iâ, yn ystod argyfwng ariannol Gwlad yr Iâ. Roedd yna brotestiadau ysbeidiol ers Hydref 2008 yn erbyn y ffordd roedd Llywodraeth Gwlad yr Iâ wedi trin yr argyfwng ariannol. Dwysäodd y protestiadau hyn ar 20 Ionawr 2009 wrth i filoedd o bobl ymgaslu wrth y Senedd (Althing) yn Reykjavík.[1][2][3]

Roedd y protestwyr yn galw am ymddiswyddiad swyddogion y llywodraeth ac am etholiad newydd.[4] Stopiodd y rhan fwyaf o'r protestiadau hyn pan ymddiswyddodd yr hen lywodraeth asgell dde.[5] Ffurfiwyd llywodraeth newydd asgell chwith ar ôl yr etholiad ar ddiwedd mis Ebrill 2009. Roedd hi'n gefnogol i'r protestwyr, a dechreuodd y broses o ddiwygio, gan gynnwys erlyn y cyn-Brif Weinidog sef Geir Haarde o flaen yr Uchel Lys (sef y Landsdómur), mewn erlyniad barwnol.

Cynhalwyd gwahanol refferenda i gofyn i'r dinasyddion a oedden nhw eisiau talu dyled Icesave eu banciau ai peidio; etholwyd hefyd 30 pobl, nad oeddent yn aelodau o unrhyw blaid wleidyddol i ffurfio Cynulliad Cyfansoddiadol Gwlad yr Iâ gyda'r bwriad o ysgrifennu Cyfansoddiad Gwlad yr Iâ newydd. Ar ôl rhai problemau cyfreithiol, cyflwynodd y Cyngor Cyfansoddiadol Ddrafft o'r Cyfansoddiad i Senedd Gwlad yr Iâ ar 29 Gorffennaf 2011.[6] Bydd y Llywodraeth yn pleidleisio dros y Cyfansoddiad newydd hwn cyn 20 Hydref 2012.

Cyfeiriadau[golygu]