Port Talbot
| Port Talbot Castell-nedd Port Talbot |
|
Mae Port Talbot yn dref ddiwydiannol o dua 50,000 o bobol yng Nghastell-nedd Port Talbot ar ochr dwyreiniol Bae Abertawe yn ne Cymru. Saif ar lan Afon Afan.
[golygu] Hanes
Cnewyllyn y dref fodern yw'r hen dref Aberafan sydd ar ochr orllewinol Afon Afan, yn ogystal â phentrefi hynafol eraill fel Baglan a Groes. Crewyd Port Talbot ei hun ym 1840 gydag agoriad y dociau newydd ar ochr ddwyreiniol yr afon gan y teulu Talbot o Swydd Wilton a oedd yn berchen ar Abaty Margam ar y pryd. Mae'r dref fodern hefyd yn cynnwys ardaloedd Taibach, Traethmelyn, Margam a Felindre. Felly Port Talbot yw enw rhan canolog o'r dref ac hefyd enw'r dref gyfan. Mae llawer yn defnyddio Aberafan fel enw Cymraeg Port Talbot er yr enw safonol yw Porth Talbot. Enw amgen yw Porth Afan.
Mae'r dref wedi bod yn enwog am ei dociau a gweithio metel, yn enwedig y gwaith dur enfawr sydd ar ochr ddwyreiniol y dref.
[golygu] Enwogion
- Rob Brydon, actor a digrifwr a fagwyd ym Baglan, Port Talbot
- Richard Burton, actor
- Rhod Gilbert, digrifwr sy'n byw ym Mhort Talbot
- Anthony Hopkins, actor
- Dic Penderyn, merthyr
- Paul Potts, canwr
- Michael Sheen, actor a anwyd yng Nghasnewydd ond a fagwyd ym Mhort Talbot
Aberafan · Aberdulais · Abergwynfi · Alltwen · Baglan · Banwen · Bedd y Cawr · Blaendulais · Blaen-gwrach · Blaengwynfi · Bryn · Castell-nedd · Cil-ffriw · Cilmaengwyn · Cilybebyll · Y Clun · Y Creunant · Cwmafan · Cwm-gors · Cwmllynfell · Cymer · Dyffryn Cellwen · Efail-fach · Glyncorrwg · Glyn-Nedd · Godre'r-graig · Gwaun-Cae-Gurwen · Llandarcy · Llangatwg · Llan-giwg · Llansawel · Margam · Melin-cwrt · Morfa Glas · Onllwyn · Pentreclwydau · Pontardawe · Pontrhydyfen · Port Talbot · Pwll-y-glaw · Resolfen · Rheola · Rhos · Rhyd-y-fro · Sgiwen · Tai-bach · Ton-mawr · Tonna · Trebannws · Ynysmeudwy · Ystalyfera
