Philip Jones Griffiths

Oddi ar Wicipedia
Neidio i: llywio, chwilio
Philip Jones Griffiths

Ffotograffydd (18 Chwefror 1936 - 18 Mawrth 2008) a aned yn Rhuddlan oedd Philip Jones Griffiths ac sy'n enwog drwy'r byd am ei luniau o Ryfel Fietnam. Mae Prifysgol Bangor yn ceisio cynnig cartref i'r ffotograffau yn ogystal a'u digideiddio nhw.[1]

Gyrfa[golygu]

Astudiodd i fod yn fferyllydd yn Lerpwl, a thra'n gweithio yn Llundain, bu'n ffotograffydd rhan-amser gyda phapur newydd y Guardian. Yn 1961 daeth yn ffotograffydd llawrydd llawn amser. Aeth i Algeria yn 1962 i dynnu lluniau yn ystod rhyfel annibyniaeth y wlad gyda Ffrainc. Yna aeth i ganol Affrica, ac wedyn i Asia, gan dynnu lluniau yn Fietnam rhwng 1966 a 1971 ar gyfer asiantaeth lluniau Magnum.

Tra yn Fietnam fe dynnodd luniau yn cofnodi'r rhyfel yno. Oherwydd natur ei luniau, roedd Magnum yn cael trafferth gwerthu ei luniau i bapurau newydd yn America, ond llwyddodd Griffiths i gael sgŵp gyda llun o Jackie Kennedy (gwraig John F. Kennedy) ar wyliau yn Cambodia gyda chyfaill o ddyn. Fe wnaeth yr incwm o luniau fel hun ei alluogi i barhau i dynnu lluniau'n cofnodi'r rhyfel a chafodd y rhain eu cyhoeddi mewn llyfr o'r enw Vietnam inc. yn 1971. Yn ogystal a bod yn un o'r cofnodion mwyaf manwl o unrhyw ryfel, mae'r llyfr hefyd yn gofnod o ddiwylliant Fietnam dan warchae. Chwaraeodd y llyfr hwn ran flaenllaw yn crisialu barn gyhoeddus am ddoethineb ymyrraeth yr Unol Daleithiau yn Fietnam, ac fe gafodd ei ailgyhoeddi yn 2001 gyda rhagair gan Noam Chomsky.[2]

Yn 1973 fe fu'n cofnodi rhyfel Yom Kippur a gweithiodd yn Cambodia rhwng 1973 a 1975. Symudodd i Efrog Newydd yn 1980 i fod yn gadeirydd Magnum, a bu'n gadeirydd am 5 mlynedd, sef y cyfnod hiraf i neb fod yn gadeirydd Magnum hyd yma.

Yn ystod ei yrfa mae aseiniadau Griffiths wedi mynd ag ef i 120 o wledydd. Bu'n gweithio a thynnu lluniau ar gyfer storiau gwahanol fel Bwdhaeth yng Nghambodia, sychder yn India, tlodi yn Texas, ail-wyrddu Fietnam, ac ôl-effeithiau Rhyfel y Gwlff yn Kuwait.

Ymysg ei lyfrau eraill mae Dark Odyssey, ble mae Griffiths yn ystyried y berthynas anghyfartal rhwng technoleg a'r ddynoliaeth, ac hefyd y llyfr Agent Orange, sy'n olrhain sgîl-effeithiau hirhoedlog defnydd lluoedd America o'r cemegyn Agent Orange ar Fietnam.

Arddangosfeydd[golygu]

  • 2006 Fifty Years on the Frontline - Southeast Museum of Photography, Daytona, UDA
  • 2005 Fifty Years of Frontline - Denise Bibro Fine Art, Efrog Newydd, UDA
  • 2004 Agent Orange - Side Photographic Gallery, Newcastle upon Tyne
  • 1996 Dark Odyssey - Amgueddfa Genedlaethol Cymru, Caerdydd
  • 1992 RetrospectiveMadrid, Sbaen
  • 1990 Retrospective - Photofest, Houston, Texas, UDA
  • 1985 Magnum Concert - Musee d’Art et Histoire, Fribourg, Y Swistir
  • 1985 Magnum Photographs: 1932-1967 - Pace/MacGill Gallery, Efrog Newydd, UDA

Llyfrau[golygu]

  • 2005 Vietnam at Peace, Trolley, DU
  • 2003 Agent Orange-Collateral Damage in Vietnam, Trolley, DU
  • 1996 Dark Odyssey, Aperture, UDA
  • 1992 Philip Jones Griffiths: una vision retrospectiva (1952-1988), Consorcio para la Organizacion de Madrid Capital Europea de la Cultura, Sbaen
  • 1979 Bangkok, Amsterdam Time-Life, Yr Iseldiroedd
  • 1971/01 Vietnam Inc., Collier, UDA; Phaidon, DU

Dolenni[golygu]

Cyfeiriadau[golygu]

  1. Gweler Golwg, 3 Tachwedd 2011.
  2. Vietnam Inc. Part II: A Photo-Journey Through the Villages, Fields, and Alleys of A devastated Nation Democracy Now, 24 Ionawr, 2002