Penmachno

Oddi ar Wicipedia
Neidio i: llywio, chwilio
Hen siop ar Sgwar Gethin, Penmachno

Mae Penmachno yn bentref yn yn sir Conwy yng ngogledd Cymru. Saif ynghanol Cwm Penmachno, 4 milltir i'r de o Fetws-y-Coed, yn nghymuned Bro Machno. Llifa afon Machno trwy'r pentref.

Ganed yr Esgob William Morgan (1545 - 1604) yn Nhŷ Mawr Wybrnant heb fod ymhell o'r pentref. Mae'r tŷ yn awr yn perthyn i'r Ymddiriedolaeth Genedlaethol a gellir ymweld ag ef a gweld arddangosfa ar gyfieithu'r Beibl i'r iaith Gymraeg.

Yn eglwys Sant Tudclud yn y pentref mae pum carreg gerfiedig bwysig iawn yn dyddio o Oes y Seintiau yn y bumed a'r chweched ganrif. Y bwysicaf o'r rhain yw carreg fedd o ddiwedd y bumed ganrif yn eglwys Penmachno sy'n coffhau gwr o'r enw Cantiorix, a ddisgrifir yn yr arysgrif Ladin fel Cantiorix hic iacit / Venedotis cives fuit / consobrinos Magli magistrati, neu mewn Cymraeg "Yma y gorwedd Cantiorix. Roedd yn ddinesydd o Wynedd ac yn gefnder i Maglos yr ynad". Mae'r cyfeiriadau at "ddinesydd" a "magistratus" yn awgrymu parhad y drefn Rufeinig yng Ngwynedd am gyfnod ar ôl i'r llengoedd adael.

Cedwir yr eglwys ar glo bellach, ac i weld y cerrig rhaid gofyn am yr allwedd o dŷ cyfagos.

Oriel luniau[golygu]