Niedersächsische Staats- und Universitätsbibliothek Göttingen
Mae Niedersächsische Staats- und Universitätsbibliothek Göttingen (byr: SUB Göttingen) yn llyfrgell ganolog y Göttingen Georg-August-Universität yn Göttingen yn yr Almaen. Mae'n un o lyfrgellau ymchwil pwysica'r byd.
Mae'n un o'r llyfrgelloedd mwyaf gwyddonol yn yr Almaen hefyd, ac yn perfformio trwy cyflenwi llenyddiaeth ar swyddogaethau rhanbarthol sy'n rhoi y teitl ychwanegol y Wladwriaeth i'r llyfrgell. Mae'r llyfrgell yn casglu deunydd print, ffotograffau, mapiau, lluniau, llawysgrifau, CD-ROMau ac archifau. Hefyd eitemau ym mhob iaith a fformat; llyfrau, newyddiaduron, papurau newydd, cylchgronnau, recordiau sain a cherddoriaeth, breinleni, basau data, mapiau,argraffiadau, darluniau.
Ei cyfarwyddwr presennol yw Norbert Lossau.
Cynnwys |
Hanes [golygu]
Mae'r llyfrgell yn cael ei ystyried y llyfrgell academaidd gyntaf: ers ei sefydlu yn 1734 dechreuodd i ddilyn ystyr. Hyd yma, mi oedd llyfrau llyfrgelloedd mwy fel sioeau casgliadau. Mae hynny yn ddidorrol yn y maes Llyfrgellyddiaeth.
Roedd y curadur Gerlach Freiherr von Adolph Munchausen ennill Johann Matthias Gesner fel y cyfarwyddwr cyntaf a mi derbynodd llyfrgell breifat helaeth o Joachim von Hinrich Bülow fel sail. Oherwydd eu datblygiad casgliad a drefnwyd ei fod yn gyflym i'r llyfrgell mwyaf pwysig yn yr Almaen ac yn y prototeip o lyfrgell prifysgol fodern. Mi oedd yr daliadau yn hygyrch gan system gatalog eang.
Mi oedd llyfrgellwyr enwog y cyfnod yn 1830-1837, y brodyr Jacob a Wilhelm Grimm, y Brodyr Grimm. Rhwyng 1878 a 1882 adeiladwyd ar y Stryd Tywysog yr estyniad mawr. Yn 1866, gyda nawdd swyddogol Prwsia, dechreuodd y llyfrgell i ffynnu.
Mi oedd Heinrich Heine a Johann Wolfgang von Goethe yn defnyddio a gadael sylwadau ar y llyfrgell yn eu hamser.
Ers y 1920au, cymerodd dros y llyfrgell, casgliadau arbennig niferus, yn enwedig y casgliad Eingl-Americanaidd a'r gwyddorau naturiol.
Mae'r adeilad y llyfrgell gwreiddiol a adeiladwyd yn cael ei wreiddiau yn y 18fed ganrif ac estyniadau o'r hen fynachlog dominica (mynachlog Pauli; Paulinerkloster). Ers 1992 mae'r adeilad newydd pwrpasol ar gampws y Brifysgol ar gael. Mae'r tai adeilad hanesyddol yn cael ei ddefnyddio ar gyfer arddangosfeydd a digwyddiadau. Mae yna hefyd bump lyfrgelloedd ardal.
Prif lyfrgellwyr [golygu]
- Johann Matthias Gesner (1734 - 1761)
- Johann David Michaelis (1761 - 1763)
- Christian Gottlob Heyne (1763 - 1812)
- Jeremias David Reuss (1812 - 1837)
- Georg Friedrich Benecke (1838 - 1844)
- Karl Friedrich Christian Hoeck (1845 - 1875)
- August Wilmanns (1875 - 1886)
- Karl Dziatzko (1886 - 1903)
- Richard Pietschmann (1903 - 1920)
- Richard Fick (1921 - 1932)
- Josef Becker (1933-1935)
- Karl Julius Hartmann (1935 - 1958)
- Wilhelm Martin Luther (1958 - 1962)
- Wilhelm Grunwald (1963 - 1974)
- Hans Helmut Vogt (1974 - 1990)
- Elmar Mittler (1990 - 2006)
- Norbert Lossau (2006 -)
Heddiw [golygu]
Mae stoc o tua 4.5 miliwn o gyfrolau heddiw. Mae'r llyfrgell ar agor saith diwrnod yr wythnos ac mae mynediad i'r holl arddangosfeydd am ddim. Gellir gweld nifer o gasgliadau diddorol y llyfrgell ar eu gwefan. Cyhoeddwyd llawer o ddeunyddiau ar y we. Mae SUB yn gwneud llawer o ymchwil mewn Dyniaethau Digidol.
Adranau y Llyfrgell [golygu]
- Llyfrgell Cemeg (BBN)
- Llyfrgell Coedwigaeth Rhanbarthol (BBF)
- Llyfrgell Ardal Meddygol ("BBM")
- Llyfrgell yr adran Ffiseg (BBP)
- Llyfrgell y Gwyddorau Economaidd a Chymdeithasol (BBWISO, yn yr Oeconomicum)
Casgliadau yn yr adeilad hanesyddol [golygu]
- Adran Llawysgrifau a Llyfrau Prin
- Adran Llawysgrifau a Llyfrau Prin
- Casgliad o Argraffwyd Almaeneg 1701-1800
- Gweithdy Adfer
- Rhwymo Llyfrau
- Ystafell Ddarllen Heyne
- Casgliad Mapiau
- Llyfrgell Asia-Affrica
Catalogau a Gwasanaethau Canolog [golygu]
Mae SUB hefyd lyfrgell yr Akademie der Wissenschaften (Academi y Gwyddorau yn Göttingen). Mae'n cynnal y Niedersächsischen Zentralkatalog (catalog canolog Sacsoni Isaf) a Göttinger Digitalisierungszentrum (Canolfan Göttingen Digido). Mae SUB yn cynnig amrywiaeth o wasanaethau ar-lein, fel y Llyfrgell Rithwir o Eingl-Americanaidd gofod diwylliannol, ac mae'n datblygu cynigion newydd trwy'r amser.
Llenyddiaeth [golygu]
- Margo Bargheer, Klaus Ceynowa (Hrsg.): Tradition und Zukunft - die Niedersächsische Staats und Universitätsbibliothek Göttingen. Eine Leistungsbilanz zum 65. Geburtstag von Elmar Mittler. Universitätsverlag, Göttingen 2005, ISBN 3-938616-03-2 (Volltext, PDF)
- Bernhard Fabian (Hrsg.): Handbuch der historischen Buchbestände in Deutschland. Bd. 2, 1. Olms-Weidmann, Hildesheim 1998, ISBN 3-487-09575-0, S. 140–266
- Elmar Mittler: Niedersächsische Staats- und Universitätsbibliothek Göttingen. In: Bernd Hagenau (Hrsg.): Regionalbibliotheken in Deutschland. Klostermann, Frankfurt am Main 2000. S. 187 - 195, ISBN 3-465-03085-0
Dolenni allanol [golygu]
- Gwefan y llyfrgell yn Saesneg
- SUB Göttingen
- Universitätsverlag Göttingen
- Universitätsarchiv Göttingen
- Projekt DigiWunschbuch
- Bibliotheksgeschichte
- Trysorau Göttingen
- http://webdoc.sub.gwdg.de/ebook/ga/2003/papier/start.htm (OPAL - portal ar-lein)
- vifanord Llyfrgell Gogledd Ewrop ac Astudiaethau Baltig ar-lein
- Vascoda
- historyguide.de
- Lluniau Paulinerkirche
- Panorama
Caslgiad Celtaidd, gweler [http://www.sub.uni-goettingen.de/ebene_1/1_sondersamm.html.de Wales related Fiction of the Romantic Period, gweler http://www.nationallizenzen.de/angebote/nlproduct.2006-03-14.4579123427 Arddangosfa Panorama Wales, gweler http://www.sub.uni-goettingen.de/archiv/ausstell/2008/wales.html Am Gymru (OPAC): http://opac.sub.uni-goettingen.de/DB=1/LNG=DU/CMD?ACT=SRCHA&IKT=1016&SRT=YOP&TRM=Cymru Gweler yma: [1] (Metadata). Sacsoni Isaf ar-lein: http://www.opal-niedersachsen.de/ CACAO, PARSE.Insight, TextGrid, WisNetGrid, WissGrid (http://www.wisnetgrid.org/) http://www.europeanatravel.eu/ http://www.dariah.eu/ Blumenbach ar-lein: http://www.blumenbach-online.de/projekt/?L=1 Llyfrgelloedd rhithwir // Rhestr Cronfeydd Data: http://www.sub.uni-goettingen.de/vlib/lit/nl_mehr.php