Mynwent y Crynwyr

Pentref ym mwrdeisdref sirol Merthyr Tudful yw Mynwent y Crynwyr (Saesneg: Quaker's Yard).

Saif i'r de o dref Treharris ac i'r gogledd-orllewin o Nelson, gerllaw ganol Afon Taf. Enw gwreiddiol y pentref oedd Rhyd y Grug. Erbyn tua 1650 roedd Bedyddwyr, Annibynwyr a Chrynwyr yn addoli yn ffermdy Berthlwyd, Pentwyn, ac yn fuan wedyn ffurfiodd y Crynwyr gynulleidfa ar wahan. Yn 1667, sefydlodd y Crynwyr eu mynwent eu hunanin ar dir Stad Pantannas. Lleolir Ysgol Gynradd Gymraeg Rhyd-y-Grug yn y pentref.

Pobl o'r pentref

• Jimmy Wilde, paffiwr
• Isaac Hughes (Craigfryn), nofelydd

Trefi a phentrefi Bwrdeistref Sirol Merthyr Tudful

Aberfan  · Abercanaid  · Beddllwynog  · Cefn Coed y Cymer  · Dowlais  · Pentrebach  · Pontsticill  · Treharris  · Trelewis  · Troedyrhiw  · Merthyr Tudful  · Mynwent y Crynwyr  · Ynysowen