Mimosa (llong)

Oddi ar Wicipedia

Llong hwylio a oedd yn Tea Clipper wedi ei addasu i gludio pobl ac yn pwyso 447 tunnell oedd y Mimosa. Roedd tua 160 o Gymry yn teithio arni i Batagonia yn yr Ariannin i godi'r Wladfa ym 1865.

Roedd y llong yn gadael Lerpwl yn Lloegr ar 28 Mai, 1865 a chyrraeddon Porth Madryn (heddiw: Puerto Madryn) ym Mae Newydd (Golfo Nuevo yn Sbaeneg), Patagonia ar ôl taith o 2 fis, ar 28 Gorffennaf. Er fod y tywydd yn dda yn ystod y daith roedd hi'n galed iawn a fu nifer o blant farw. Sgrifennodd Joseph Seth Jones, argraffydd o Ddinbych, ddyddiadur ar y llong sydd yn dangos pa mor galed oedd y daith.

Roedd Lewis Jones ac Edwin Roberts yn aros ar draeth Porth Madryn pan gyrraeddodd y llong, ond roedd bywyd yn dal i fod yn galed ar ôl cyrraedd. Ar y ddechrau, roedd rhaid byw mewn ogofau clogwyn ar draeth Porth Madryn am amser, ac ar ôl mynd i Rawson roedd rhaid arferu i'r tir a hinsawdd dieithr a roedd prinder bwyd yn parhau am rai blynyddoedd.

Mae olion yr ogofau lle roedd y Cymry yn byw yn ystod y cyfnod cyntaf i'w weld erbyn heddiw.

[golygu] Teithwyr 1865

Enw	Nodyn
Austin, Thomas Tegai	Ganwyd: 1854, Aberpennar. Amddifad. Yn fyw gyda Daniel & Mary Evans. Priodwyd: Mary Elizabeth Williams, 27 Mai 1875, Y Wladfa.
Austin, William	Ganwyd: 1852, Aberpennar. Amddifad. Yn fyw gyda Daniel & Mary Evans. Priodwyd: Jane Hughes, 19 Mehefin 1873, Rawson, Y Wladfa.
Davies, Evan	Aberdâr
Davies, Ann	Aberdâr. Gwraig Evan Davies.
Davies, Margaret Ann	Aberdâr. Merch Evan & Ann Davies.
Davies, James (Iago Dafydd)	Ganwyd: c1847, Brynmawr. Bu Farw: Chwefror 1866, Y Wladfa.
Davies, John (Ioan Dafydd)	Ganwyd: c1847, Aberpennar.
Davies, Lewis	Ganwyd: c1841, Aberystwyth.
Davies, Rachel	Aberystwyth. Gwraig Lewis Davies.
Davies, Thomas G.	Aberystwyth. Mab Rachel and Lewis Davies.
Davies, Robert	Llandrillo.
Davies, Catherine	Llandrillo. Gwraig Robert Davies.
Davies, William	Llandrillo. Mab Robert & Catherine Davies.
Davies, Henry	Llandrillo. Mab Robert & Catherine Davies.
Davies, John	Ganwyd: c1864, Llandrillo. Mab Robert & Catherine Davies. Bu farw: 27 Mehefin 1865 ar Y Mimosa.
Davies, John E.	Aberpennar.
Davies, Selia	Aberpennar. Gwraig John E. Davies.
Davies, John	Aberpennar. Mab John E. & Selia Davies.
Davies, Thomas	Aberdâr.
Davies, Eleanor	Aberdâr. Gwraig (ail) Thomas Davies.
Davies, David	Aberdâr. Mab Thomas Davies (priodas 1af).
Davies, Hannah	Aberdâr. Merch Thomas Davies (priodas 1af).
Davies, Elizabeth	Aberdâr. Merch of Thomas Davies (priodas 1af).
Davies, Ann	Aberdâr. Merch Thomas Davies (priodas 1af).
Davies, William	Lerpwl.
Ellis, John	Lerpwl.
Ellis, Thomas	Lerpwl.
Ellis, Richard	Llanfechain, Llanidloes.
Ellis, Frances	Llanfechain, Llanidloes.
Evans, Daniel	Aberpennar. Priodywd: Mary Jones
Evans, Mary	Gwraig Daniel Evans. Ganwyd: 1836, Y Pîl. Bu farw: 1912, Y Wladfa.
Evans, Elizabeth	Merch Daniel & Mary Evans. Ganwyd: c1860, Aberpennar.
Evans, John Daniel	Mab Daniel & Mary Evans. Ganwyd: c1862, Aberpennar. Bu farw: 6 Mawrth 1943.
Evans, Thomas Pennant (Twmi Dimol)	Ganwyd: c1836, Pennant Melangell. Criw. Priodwyd: Elizabeth Pritchard, 30 Mawrth 1866. Bu farw: Chewfror 1868 ar Y Denby,.
Greene, Thomas William Nassau	Ganwyd: c1844, Swydd Kildare, Iwerddon. Criw - Llawfeddyg. Bu farw: Ionawr, 1922, Iwerddon.
Harris, Thomas	Aberpennar.
Harris, Sara	Aberpennar. Gwraig Thomas Harris.
Harris, William	Aberpennar. Mab Thomas & Sara Harris.
Harris, John	Aberpennar. Mab Thomas & Sara Harris.
Harris, Thomas	Aberpennar. Mab Thomas & Sara Harris.
Harris, Daniel	Aberpennar. Mab Thomas & Sara Harris.
Hughes, Catherine	Penbedw.
Hughes, Griffith	Ganwyd: c1829, Llanuwchllyn. Bu'n byw yn Rhosllannerchrugog. Glöwr.
Hughes, Mary	Gwraig Griffith Hughes. Ganwyd: c1834, Llanuwchllyn. Bu'n byw yn Rhosllannerchrugog.
Hughes, Jane	Merch Griffith & Mary Hughes. Ganwyd: c1853, Llanuwchllyn. Bu'n byw yn Rhosllannerchrugog. Priodwyd (1): Richard Howell Williams, 15 Mehefin 1867, Porth Madryn. Priodwyd (2): William Austin, 19 Mehefin 1873, Rawson
Hughes, Griffith	Mab Griffith & Mary Hughes. Ganwyd: c1856, Llanuwchllyn. Bu'n byw yn Rhosllannerchrugog.
Hughes, David	Mab Griffith & Mary Hughes. Ganwyd: c1859, Llanuwchllyn. Bu'n byw yn Rhosllannerchrugog.
Hughes, John	Yn fyw yn Rhosllannerchrugog. Ganwyd: c1835. Bu farw: 13 Mawrth 1866, Y Wladfa
Hughes, Elizabeth	Gwraig John Hughes. Ganwyd: c1826. Bu'n byw yn Rhosllannerchrugog.
Hughes, William John	Mab John & Elizabeth Hughes. Ganwyd: c1855. Bu'n byw yn Rhosllannerchrugog.
Hughes, Myfanwy Mary	Merch John & Elizabeth Hughes. Ganwyd: c1861. Bu'n byw yn Rhosllannerchrugog.
Hughes, John Samuel	Mab John & Elizabeth Hughes. Ganwyd: c1863. Bu'n byw yn Rhosllannerchrugog.
Hughes, Henry	Mab John & Elizabeth Hughes. Ganwyd: c1864, Rhosllannerchrugog. Bu farw 5 Awst 1865, Porth Madryn.
Hughes, Hugh J. (Cadfan)	Ganwyd: c1825, Sir Fôn. Bu'n byw yn Lerpwl. Saer.
Hughes, Elizabeth	Gwraig Hugh J Hughes (Cadfan). Ganwyd: c1820, Sir Gaernarfon. Bu'n byw yn Lerpwl.
Hughes, Jane	Merch Elizabeth Hughes. Ganwyd: c1843, Sir Gaernarfon. Bu'n byw yn Lerpwl.
Hughes, David	Mab Hugh J & Elizabeth Hughes. Ganwyd: c1854, Sir Gaernarfon. Bu'n byw yn Lerpwl.
Hughes, Llewelyn	Mab Hugh J & Elizabeth Hughes. Ganwyd: 1861, West Derby, Lerpwl.
Hughes, Richard	Caernarfon.
Hughes, William	Ynys Môn.
Hughes, Jane	Ynys Môn. Gwraig William Hughes.
Hughes, Jane	Ynys Môn. Merch William & Jane Hughes.
Hughes, William	Abergynolwyn.
Humphreys, Maurice	Ganwyd: c1838, Ganllwyd, Dolgellau. Priodwyd: Elizabeth Harriet Adams, 1864, West Derby, Lerpwl.
Humphreys, Elizabeth Harriet	Ganwyd: 1844, Cilcain. Gwraig Maurice Humphreys.
Humphreys, Lewis	Ganllwyd, Dolgellau.
Humphreys, John	Ganllwyd, Dolgellau.
Huws, Rhydderch	Manceinion.
Huws, Sara	Manceinion. Gwraig Rhydderch Huws.
Huws, Meurig	Manceinion. Gwraig Rhydderch & Sara Huws.
Jenkins, Aaron	Ganwyd: 1 Awst 1831, Sain Ffagan, Caerdydd. Priodwyd (1): Mary James Davies, 27 Ionawr 1855, Merthyr Tudful. Priodwyd (2): Rachel Evans, 14 Medi 1860, Merthyr Tudful. Priodwyd (3): 12 Medi 1868, Coednewydd, Y Wladfa. Bu farw: 17 Mehefin 1879, Chubut, Y Wladfa. Glöwr.
Jenkins, Rachel	Aberpennar. Gwraig (ail) Aaron Jenkins.
Jenkins, James	Aberpennar. Mab Aaron & Rachel Jenkins.
Jenkins, Richard	Mab Aaron & Rachel Jenkins. Ganwyd: 5 Mai 1861, Troed y Rhiw, Merthyr Tudful. Priodwyd: Mary Evans 22 Mehefin 1895. Bu farw: Esquel, Y Wladfa.
Jenkins, Thomas	Ganwyd: 3 Rhagfyr 1862, Aberpennar. Bu farw: 11 Mehefin 1865 ar Y Mimosa.
Jenkins, Rachel	Merch Aaron & Rachel Jenkins. Ganwyd: 26 Mehefin 1865 ar Y Mimosa. Bu farw: 22 Medi 1865, Rawson.
Jenkins, William	Aberpennar.
John, David	Aberpennar.
John, Mary Ann	Aberdâr.
Jones, Evan	Aberdâr. Mab Eleanor Davies (priodas 1af).
Jones, Thomas	Aberdâr. Mab Eleanor Davies (priodas 1af).
Jones, David	Aberdâr. Mab Eleanor Davies (priodas 1af).
Jones, Elizabeth	Aberdâr. Merch Eleanor Davies (priodas 1af).
Jones, Elizabeth	Aberpennar.
Jones, Anne	Bethesda.
Jones, George	Lerpwl.
Jones, David	Lerpwl
Jones, James	Aberpennar.
Jones, Sarah	Aberpennar. Gwraig James Jones.
Jones, Mary Anne	Aberpennar. Merch James & Sarah Jones.
Jones, James	Aberpennar. Mab James & Sarah Jones.
Jones, John	Aberpennar.
Jones, Elizabeth	Aberpennar.
Jones, Richard	Aberpennar. Mab John & Elizabeth Jones.
Jones, Ann	Aberpennar. Merch John & Elizabeth Jones.
Jones, Margaret	Aberpennar. Merch John & Elizabeth Jones.
Jones, John (jnr)	Aberpennar.
Jones, Mary	Aberpennar. Gwraig John Jones.
Jones, Thomas Harries	Aberpennar.
Jones, Joseph Seth	Dinbych.
Jones, Joshua	Cwmaman, Aberdâr.
Jones, Mary	Aberpennar.
Jones, Stephen	Caernarfon.
Jones, William R. (Bedol)	Y Bala.
Jones, Catherine	Y Bala. Gwraig William R. Jones (Bedol).
Jones, Mary Ann	Y Bala. Merch William R. & Catherine Jones.
Jones, Jane	Y Bala. Merch William R. & Catherine Jones.
Jones, Richard (Berwyn)	Ganwyd: c1838, Tregeiriog (teulu o'r ardal Y Berwyn). Symudodd i Efrog Newydd, UDA. Criw - Cyfrifydd. Priodwyd: Elizabeth Pritchard, 25 Rhagfyr 1868, Rawson. Bu farw: 25 Rhagfyr 1917.
Lewis, Anne	Abergynolwyn.
Lewis, Mary	Aberpennar.
Matthews, Abraham	Aberdâr.
Matthews, Gwenllian	Aberdâr. Gwraig Abraham Matthews.
Matthews, Mary Annie	Aberdâr.
Morgan, John	Pen-y-Garn, Aberystwyth.
Nagle, Robert F	Ganwyd: c1833, Abermaw. Criw - Stiward y teithwyr. Bu farw: Chwefror 1868 ar Y Denby
Owen, Ann	Lerpwl.
Price, Edward	Lerpwl.
Price, Martha	Lerpwl. Gwraig Edward Price.
Price, Edward	Lerpwl. Mab Edward & Martha Price.
Price, Martha	Lerpwl. Merch Edward & Martha Price.
Price, Griffith	Ffestiniog.
Pritchard, Elizabeth	Caergybi.
Rhys, James Berry	Ganwyd: c1842. Priodwyd: Grace Roberts, 3 Gorffenaf 1868, Glan Camwy.
Rhys, William Thomas	Tregethin (neu Trefethin, ger Aberpennar?).
Richards, William	Aberpennar
Roberts, Elizabeth	Bangor.
Roberts, Grace	Bethesda. Priodwyd: James Berry Rhys, 3 Gorffenaf 1868, Glan Camwy.
Roberts, John Moelwyn	Ffestiniog.
Roberts, John,	Ffestiniog.
Roberts, Mary	Ffestiniog. Gwraig John Roberts.
Roberts, Mary	Ffestiniog. Merch John & Mary Roberts.
Roberts, Thomas	Ffestiniog. Mab John & Mary Roberts
Roberts, John	Ffestiniog. Mab John & Mary Roberts
Roberts, William	Seacombe, Lerpwl
Solomon, Griffith	Ganwyd: c1841, Dolbenmaen. Priodwyd: Elizabeth Edwards, Ffestiniog, 1861.
Solomon, Elizabeth	Gwraig Griffith Solomon. Ganwyd: c1835, Ffestiniog.
Solomon, Elizabeth	Merch Griffith & Elizabeth Soloman. Ganwyd: 1864, Ffestiniog. Bu farw: 18 Gorffenaf 1864 ar Y Mimosa.
Thomas, John Murray	Pen-y-bont ar Ogwr.
Thomas, Robert	Bangor.
Thomas, Mary	Bangor. Gwraig Robert Thomas.
Thomas, Mary	Bangor. Merch Robert & Mary Thomas.
Thomas, Catherine Jane	Bangor. Merch Robert & Mary Thomas.
Thomas, Thomas	Aberpennar.
Williams, Amos	Ganwyd: 1841, Llangïan. Criw - Cogydd y deithwyr.
Williams, Eleanor	Gwraig Amos Williams.
Williams, Elizabeth	Merch Amos & Eleanor Williams.
Williams, Dafydd	Aberystwyth.
Williams, Jane	Lerpwl.
Williams, John	Penbedw.
Williams, Elizabeth	Penbedw. Gwraig John Williams.
Williams, John	Penbedw. Mab John & Elizabeth Williams.
Williams, Elizabeth	Penbedw. Merch John & Elizabeth Williams.
Williams, Watkin William	Ganwyd: 1832, Abermaw. Yn fyw yn Lerpwl.
Williams, Elizabeth Louisa	Chwaer Watkin William Williams. Ganwyd: 1838, Abermaw, Yn fyw yn Lerpwl.
Williams, Watkin Wesley	Brawd Watkin William Williams. Ganwyd: 1838, Abermaw. Yn fyw yn Lerpwl.
Williams, Catherine
Williams, Robert Meirion	Ganwyd: c1814, Llanfairfechan.
Williams, Richard Howell	Ganwyd: 1847, Llanfairfechan. Mab Robert Meirion Williams. Priodwyd: 15 Mehefin 1867, Porth Madryn
Williams, Thomas	Aberpennar.
Williams, Mary,	Aberpennar.
Williams, William	Lerpwl.
Wood, Elizabeth	Lerpwl.

Enw	Nodyn
Roberts, Edwin Cynrig	Ganwyd: c1838, Nannerch. Ymfudodd y teulu i Wisconsin yn 1847. Gadawodd i Buenos Aires ar yr Y Córdoba ar 12 Mawrth 1865. Priodwyd: Ann Jones, 19 Ebrill 1866. Dychwelodd i Gymru. Bu farw: 1893, Bethesda.
Jones, Lewis	Ganwyd: 20 Ionawr 1836, Caernarfon. Priodwyd: Ellen Griffith, 1859, Sir Fôn. Gadawodd i Buenos Aires ar yr Y Córdoba ar 12 Mawrth 1865. Bu farw 24 Tachwedd 1904, Trelew. Claddodd ym Mynwent Moriah yn y dre. Cyhoeddwr.
Jones, Ellen	Lerpwl. Ganwyd: c1840, Niwbwrch. Gwraig Lewis Jones. Gadawodd i Buenos Aires ar yr Y Córdoba ar 12 Mawrth 1865.

[golygu] Llyfrau

• Dyddiadur Mimosa – El diario del Mimosa gan Joseph Seth Jones. Golygydd, Elvey Mac Donald. Cyfres Dyddiaduron Cymru. Gwasg Carreg Gwalch (Hanner Cymraeg, hanner Sbaeneg)
• Mimosa: the life & times of the ship that sailed to Patagonia. Susan Wilkinson, Y Lolfa, 2007 (Saesneg)
• Mimosa's Voyages: Official Logs, Crew List and Masters. Susan Wilkinson, Y Lolfa, 2007 (Saesneg)