Melysion

Oddi ar Wicipedia
Neidio i: llywio, chwilio

Bwydydd gyda chynnwys uchel o siwgr yw melysion.

Geiriau[golygu]

Map o'r llyfr Cymraeg, Cymrâg, Cymrêg...: Cyflwyno'r Tafodieithoedd gan Peter Wynn Thomas a Beth Thomas sy'n dangos dosbarthiad gwahanol eiriau am felysion yng Nghymru.

Melysion a pethau melys yw'r termau Cymraeg cyffredinol am y bwydydd hwn.[1] Ceir nifer o enwau eraill sy'n perthyn i ardaloedd penodol. Gan amlaf dywedir losin yn ne Cymru a fferins yn y gogledd.

  • Losin neu losins (ffurfiau unigol: losinen, losen). Gair o'r de[1] sy'n dyddio o 1908.[2]
  • Da-da. Gair gogleddol[1] sy'n efelychu'r term Ffrangeg bonbon. Mae'n dyddio'r o'r flwyddyn 1881.[3] Ceir hefyd y term peth(au) da.[1]
  • Fferins neu weithiau ffeirins (ffurfiau unigol: fferen, ffeiryn). Gair o'r ggledd orllewin[1] yw hwn a ddaw o'r gair Saesneg fairings. Mae'n dyddio o'r flwyddyn 1722.[4] Ceir weithiau y ffurf luosog fferis.[1]
  • Minceg, minciac, minciag, neu mincieg (i gyd yn ffurfiau lluosog ac unigol). Gair sy'n dyddio o 1881. Defnyddir yn bennaf am felysion mintys (Saesneg: mint cake).[5]
  • Cacenni (ffurf unigol: cacen). Gair a ddefnyddir yn y canolbarth.[1] Defnyddir y gair "cacen" yn amlach i ddisgrifio melysfwyd pob, hynny yw teisen.
  • Cisys (ffurf unigol: cisen).[6] Gair a ddefnydir ar lafar weithiau yn y de ddwyrain.[1]
  • Swîts (unigol: switsen).[1] O'r gair Saesneg sweets. Defnyddir yn Gymraeg gyntaf yn yr ugeinfed ganrif.[7]
  • Candis (ffurfiau unigol: candi, canden, candisen).[1] O'r gair Saesneg candy. Defnyddir yn Gymraeg gyntaf yn yr unfed ganrif ar bymtheg.[8]
  • Neisis (ffurf unigol: neisi).[1] Ar lafar.[9]
  • Trops[1] neu drops.[10]
  • Lemons.[1] Hynny yw, losin lemwn.
  • Taffis neu taffins (ffurf unigol: taffen).[1] Hynny yw, taffi.

Mathau[golygu]

Olwynion licris

Cyfeiriadau[golygu]

  1. 1.00 1.01 1.02 1.03 1.04 1.05 1.06 1.07 1.08 1.09 1.10 1.11 1.12 1.13 Griffiths, Bruce a Jones, Dafydd Glyn. Geiriadur yr Academi (Caerdydd, Gwasg Prifysgol Cymru, 1995 [argraffiad 2006]), t. 1422 [sweet].
  2. Geiriadur Prifysgol Cymru, losin.
  3. Geiriadur Prifysgol Cymru, da-da.
  4. Geiriadur Prifysgol Cymru, fferins.
  5. Geiriadur Prifysgol Cymru, minceg.
  6. Geiriadur Prifysgol Cymru, cisen.
  7. Geiriadur Prifysgol Cymru, swîts.
  8. Geiriadur Prifysgol Cymru, candi.
  9. Geiriadur Prifysgol Cymru, neisi.
  10. Geiriadur yr Academi, drop.