Malala Yousafzai

Oddi ar Wicipedia
Neidio i: llywio, chwilio
Malala Yousafzai

Yousafzai yng Nghynhadledd Girl Summit 2014
Enw gwreiddiol ملاله یوسفزۍ
Ganwyd Mingora, North-West Frontier Province, Pakistan
Cartref Birmingham, Lloegr
Cenedl Pakistani
Cenedligrwydd Pashtun
Gwaith Blogwraig, ymgyrchydd dros hawliau dynol (a merched)
Enwog am Addysg, Hawliau merched
Crefydd Islam
Perthnasau Toorpekai Yousafzai (mam), Ziauddin Yousafzai (tad)
Gwobrau Gwobr Nobel
Sakharov Prize
Simone de Beauvoir Prize
Gwobr Heddwch Malala)

Merch ysgol Bacistanaidd yw Malala Yousafzai (ganwyd 12 Gorffennaf 1997)[1], sy'n ymgyrchydd dros addysg i ferched a hawliau dynol a'r ieuengaf erioed i dderbyn Gwobr Heddwch Nobel.

Yn 2009 ysgrifennodd flog i'r BBC gan ddisgrifio'i bywyd o dan reolaeth y Taleban yn Nyffryn Swat.[2] Ar 9 Hydref 2012 cafodd Malala ei saethu yn ei phen gan y Taleban.[3] Cafodd ei thrin mewn ysbyty yn Birmingham, Lloegr, ac erbyn mis Mawrth 2013 dychwelodd i ysgol gan fynychu Ysgol Uwchradd Edgbaston yn Birmingham.[4]

Malala Yousafzai in the Oval Office, 11.10.2013

Anrhyeddu[golygu]

Ar 12 Gorffennaf 2013, siaradodd Yousafzai ym mhencadlys y Cenhedloedd Unedig gan alw am fynediad rhwydd i bawb i'r byd addysg, ac ym Medi 2013 hi a agorddodd yn swyddogol Llyfrgell Birmingham.[5] Hi yw'r ieuengaf erioed i ennill y Wobr Sakharov (2013), ac yn Hydref yr un flwyddyn fe'i hurddwyd gan Lywodraeth Canada fel 'Dinesydd Anrhydeddus'.[6] Yn Chwefror 2014 fe'i henwebwyd am Wobr y Plant yn Sweden.[7] Ar 15 Mai derbyniodd doethuriaeth anrhydeddus gan University of King's College, Halifax.[8]

Ymddengys nad yw'r fyddin yn malio dim am amddiffyn ysgolion nes eu bod wedi eu dymchwel a'u cau. Pe baent wedi gwneud eu gwaith yn iawn fyddai'r sefyllfa yma rioed wedi codi.

Malala Yousafzai 24 Ionawr 2009 blog y BBC[9]

Dethlir "Diwrnod Malala" ar 10 Tachwedd gan y Cenhedloedd Unedig.[10][11] Cafodd ei henwebu am Wobr Heddwch Nobel 2014, ar y cyd gyda Kailash Satyarthi, ymgyrchydd arall dros hawliau plant, hefyd o Bacistan.[12]

Cyfeiriadau[golygu]

  1. (Saesneg) Pakistani girl shot by Taliban able to stand, doctors say. CBC (19 Hydref 2012). Adalwyd ar 19 Mawrth 2013. "Officials in the Swat Valley originally said Malala was 14 years old but officials at her school confirmed that her birthday was July 12, 1997, making her 15."
  2. (Saesneg) Diary of a Pakistani schoolgirl. BBC (19 Ionawr 2009). Adalwyd ar 19 Mawrth 2013.
  3. (Saesneg) Boone, Jon (10 Hydref 2012). Malala Yousafzai: Pakistan Taliban causes revulsion by shooting girl who spoke out. The Guardian. Adalwyd ar 19 Mawrth 2013.
  4. (Saesneg) Malala Yousafzai attends first day at Edgbaston High School in Birmingham. BBC (19 Mawrth 2013). Adalwyd ar 19 Mawrth 2013.
  5. "Teen school advocate opens English library". Star Tribune. 4 September 2013. 
  6. ">Canadian Press (16 Hydref 2012). "Malala Yousafzai Receiving Honorary Canadian Citizenship Wednesday". Huffington Post Canada. http://www.huffingtonpost.ca/2013/10/15/malala-yousafzai-canadian_n_4104356.html. Adalwyd 16 Hydref 2012. 
  7. "Malala nominated for ‘Children’s Nobel Prize’". The Hindu. ANI. 7 Chwefror 2014. http://www.thehindu.com/news/international/south-asia/malala-nominated-for-childrens-nobel-prize/article5661362.ece?homepage=true. Adalwyd 11 Hydref 2014. 
  8. "Malala Yousafzai Becomes Youngest-Ever Nobel Prize Winner". 10 Hydref 2014. http://www.people.com/article/malala-yousafzai-wins-nobel-prize. Adalwyd 11 Hydref 2014. 
  9. "Swat: Diary of a Pakistani schoolgirl (Malala Yousafzai) – BBC". original Urdu and English translation of Yousufzai's blog. LUBP. http://criticalppp.com/archives/771. Adalwyd 16 October 2012. 
  10. (Saesneg) Malala Day. Swyddfa Cennad Arbennig y Cenhedloedd Unedig dros Addysg Fyd-eang. Adalwyd ar 19 Mawrth 2013.
  11. (Saesneg) World celebrates November 10 as 'Malala Day', UN chief extends support. The Times of India (10 Tachwedd 2012). Adalwyd ar 19 Mawrth 2013.
  12. (Saesneg) Huus, Kari (1 Chwefror 2013). Malala, teen champion of girls' rights, nominated for Nobel Peace Prize. NBC News. Adalwyd ar 19 Mawrth 2013.