Maenorbŷr

Oddi ar Wicipedia
Neidio i: llywio, chwilio

Coordinates: 51°38′40″N 4°47′53″W / 51.644444°N 4.798056°W / 51.644444; -4.798056

Maenorbŷr
Manorbier Castle 3.jpg
Castell Maenorbŷr
Maenorbŷr is located in Cymru
Maenorbŷr

Maenorbŷr Cymru
Sir Penfro
Sir seremonïol Dyfed
Gwlad Cymru
Gwladwriaeth sofran Y Deyrnas Unedig
Tref bost TENBY
Rhanbarth cod post SA70
Cod deialu 01834
Yr Heddlu
Tân
Ambiwlans Cymru
Senedd yr Undeb Ewropeaidd Cymru
Senedd y DU Gorllewin Caerfyrddin a De Sir Benfro
Cynulliad Cymru Gorllewin Caerfyrddin a De Sir Benfro
Rhestr llefydd: y DU • Cymru •

Pentref yn ne Sir Benfro yw Maenorbŷr a daw'r enw o "Maenor" (sef Prif lys cantref neu gwmwd) a'r enw Pŷr (Lladin: Poriws) sef sant o'r 6ed ganrif. Yr un yw tarddiad y gair "Ynys Bŷr". Cafodd Gerallt Gymro ei eni yng Nghastell Maenorbŷr.

Mae rheilffordd yn pasio'n agos i'r pentref: Rheilffordd Gorllewin Cymru a cheir Gorsaf reilffordd Maenorbŷr yno.

Hanes[golygu]

Ceir llawer o olion yn perthyn i'r Oes Efydd gan gynnwys sawl cromlech, carnedd a chaer o ffosydd gwarcheidiol ger yr orsaf rheilffordd ac un arall ger "Yr Hen Gastell" sy'n cynnwys olion cytiau llwyfan. Mae yn yr ardal, hefyd, ar ochr ddwyreiniol y pentref, lawer o ffiniau caeau sy'n tarddu'n ôl i'r Oesoedd Canol a chyn hynny o bosib.

Cromlech gerllaw'r pentref.

Trosglwyddwyd llawer o dir yr ardal i farchog Normanaidd o'r enw Odo de Barri, fel gwobr am gynorthwyo'r Saeson i feddiann'r rhan hon o Benfro, ychydig wedi 1003.

Castell mwnt a beili allan o bridd a phren oedd y castell cyntaf yma, gyda waliau cerrig yn cael eu codi tua chanrif yn ddiweddarach. Cafodd Gerallt Gymro ei eni yng Nghastell Maenorbŷr yn 1146, yn fab i William de Barri ac Angharad ferch Nest.

Oriel[golygu]

Cyfeiriadau[golygu]

Gweler hefyd[golygu]