Lochmaben

Oddi ar Wicipedia
Neidio i: llywio, chwilio
Canol y dref, gyda cherflun i Robert de Bruce
Adfeilion Castell Lochmaben

Tref fechan (Gaeleg yr Alban: Loch Mhabain) yn ne'r Alban ydy Lochmaben a safle pwysig ble sefid hen gastell, ar un adeg. Cyfeirnod OS: NY081824. Mae'r dref pedair milltir i'r gorllewin o Lockerbie, yn Dumfries a Galloway. Mae Caerdydd 406.1 km i ffwrdd o Lochmaben ac mae Llundain yn 458.8 km. Y ddinas agosaf ydy Caerliwelydd sy'n 41.1 km i ffwrdd.

Mae'r pel-droediwr Angus Douglas yn enedigol o'r dref.

Saif Carreg lochmaben gerllaw, carreg 7 troedfedd o uchder a arferai fod yn rhan o gylch cerrig Celtaidd. Mae traddodiad lleol yn hawlio mai allan o'r garreg hon y tynnodd Arthur y cleddyf Caledfwlch allan ohoni.

Enw'r dref[golygu]

Mae'n ddigon tebyg fod yr enw'n cyfeirio at y duw Celtaidd Mabon (Maponos), gyda 'Loch' neu 'llyn' yn ei ragflaenu. Dywed rhai, fodd bynnag, mai 'clach' oedd yr enw gwreiddiol, sef y gair Gaeleg am garreg.

Gweler hefyd[golygu]

Dolennau allanol[golygu]