Llyn Titicaca

Oddi ar Wicipedia
Neidio i: llywio, chwilio
Titicaca
Lake titicaca.jpg
Cyfesurynnau 16°0′De 69°0′Gor
Math o Lyn Llyn Mynyddol
Tarddiadau Cynradd 27 afon
All-lifoedd Cynradd Afon Desaguadero
Cyddwysiad
Dalgylch 58,000 km²
Gwledydd Basn Baner Periw Periw
Baner Bolifia Bolifia
Hyd Mwyaf 190 km
Lled Mwyaf 80 km
Arwynebedd 8,372 km²
Dyfnder Cyfartalog 107m
Dyfnder Mwyaf 281m
Cyfaint Dŵr 893 km³
Hyd Glannau1 1,125 km
Dyrchafiad Arwyneb 3,812m
Ynysoedd 42+ ynys
Treflannau Puno, Peru
Copacabana, Bolifia
1 Nid yw hyd glannau'n fesuriad fanwl gywir.

Llyn Titicaca yw'r llyn uchaf y sy'n fordwyol yn y byd. Mae'r llyn 3,812m (12,507 troedfedd) uwchben lefel y môr ac wedi ei leoli yn uchel yn yr Andes ar y ffin rhwng Peru a Bolifia (16°De, 69°Gor). Ei ddyfnder cyfartalog yw 107m, a'i ddyfnder mwyaf yw 281m. Mae ardal orllewinol y llyn yn berchen i ranbarth Puno Peru, ac mae'r ardal ddwyreiniol yn rhan o adran La Paz Bolifia.

Ynysoedd[golygu]

Llyn Titicaca o ochr Bolifia

Los Uros[golygu]

Mae'r ynysoedd Uros yn grŵp o tua 43 ynys artiffisial wedi eu ffurfio'n hollol gan weu cawn sy'n arnofio ar y llyn. Mae'r ynysoedd yn atyniad twristaidd mawr i Peru, gyda nifer fawr o ymwelwyr yn trefnu gwibdeithiau ar gychod o lannau'r llyn i'r ynysoedd yma.

Taquile[golygu]

Mae ynys Taquile yn denu twristiaid bob blwyddyn ar gyfer gwyliau a dathliadau'r brodorion. Mae'r ynys hefyd yn enwog am gynhyrchion tecstilau'r bobl yna. Mae traddodiadau gweu pobl yr ynys wedi deillio o amseroedd gwareiddiad yr Inca (cyn-Sbaenaidd), a chan fod yr ynys wedi aros gan fwyaf yn arwahanol ers yr 1950au, mae nifer fawr o bobl yr ynys yn siarad Quechua, iaith frodorol Peru, yn ogystal â Sbaeneg.

Amantaní[golygu]

Mae Ynys Amantaní yn ynys 15 kilometr sgwâr cylchol gyda thua chwe phentref ar draws yr ynys a dau fynydd. Amantaní yw un o ynysoedd mwyaf Titicaca. Yn debyg i Taquile, bu'r ynys yn arwahanol o'r trefi ar lannau Titicaca tan yr ugeinfed ganrif.

Isla Del Sol[golygu]

Mae Isla Del Sol ("Ynys yr Haul") wedi ei leoli ar ochr Bolifia Titicaca, ger Copacabana. Mae yna nifer o adfeilion Incaidd nodedig ledled yr ynys, ac felly mae economi'r ynys wedi ei sefydlu'n bennaf ar dwristiaeth yn ogystal â physgota.

Ffeithiau ychwanegol[golygu]

  • Mae llynges Bolifia yn defnyddio llyn Titicaca ar gyfer ymarferion llyngesol er nad oes gan Bolifia arfordir.
  • Llyn Maracaibo yn Venezuela yw'r unig "llyn" yn Ne America sy'n fwy na Titicaca, ond nid oes consensws bod Maracaibo yn llyn gwirioneddol, gan fod y dŵr yn rhannol hallt oherwydd cysylltiad i gwlff Feneswela ger Môr y Caribî.