Llyn Dulyn (Carneddau)

Oddi ar Wicipedia
Neidio i: llywio, chwilio
Llyn Dulyn
Llyn Dulyn - geograph.org.uk - 84859.jpg
Lleoliad Y Carneddau, Eryri
Gwledydd Basn Cymru
Arwynebedd 33 acer
Dyfnder Mwyaf 189 troedfedd

Llyn yn y Carneddau yn Eryri yw Llyn Dulyn. Saif yn sir Conwy, i'r dwyrain o Foel Grach a Garnedd Uchaf. Fymryn i'r de ohono mae llyn arall, Llyn Melynllyn.

Nid yw'r llyn yn un mawr, gydag arwynebedd o 33 acer, ond mae'n un o'r llynnoedd dyfnaf yn Eryri, 189 troedfedd yn y man dyfnaf. Oherwydd ei fod mor ddyfn, roedd Llyn Dulyn yn un o'r llynnoedd y symudwyd y torgochiaid oedd yn Llyn Peris iddynt pan adeiladwyd Gorsaf Bŵer Dinorwig. Mae'r clogwyni rhwng y llyn a'r copaon uwchben wedi bod yn safle nifer o ddamweiniau i awyrennau oedd yn hedfan yn rhy isel mewn tywydd garw.

Adeiladwyd argae yn 1881 er mwyn defnyddio'r llyn i gyflenwi dŵr; ar hyn o bryd mae'n cyflenwi dŵr i dref Llandudno. Gellir gweld y pibellau dŵr yn croesi Afon Conwy dros bont Tal-y-Cafn. Mae dŵr Llyn Dulyn hefyd yn cael ei gludo i Lyn Eigiau a Llyn Cowlyd. Mae Afon Dulyn yn llifo allan o'r llyn tua'r gogledd-ddwyrain, ac yn ymuno ag Afon Conwy gerllaw Tal-y-bont.

Yr Allor Goch[golygu]

Ceir traddodiad llên gwerin diddorol ynglŷn â Llyn Dulyn. Dywedir na welwyd erioed arno eleirch gwyllt yn disgyn, na hwyaid, nag un math arall o aderyn. Ac yn y llyn mae sarn o gerrig yn mynd iddo, a phwy bynnag a â ar y sarn pan fo hi yn des gwresog, ac sy'n talfu dŵr gan wlychu'r garreg eithaf yn y sarn a elwir yr Allor Goch, siawns na cheir glaw cyn y nos.

Dyna a geir yn Y Brython (1859). Yn yr un rhifyn dywedir fod pysgod gyda phennau anferth a chyrff bychain yn byw yn y llyn.

Llyfryddiaeth[golygu]

  • The Lakes of Eryri, gan Geraint Roberts, Gwasg Carreg Gwalch, 1985
  • John Jones (Myrddin Fardd), Llên gwerin Sir Gaernarfon (Caernarfon, 1908)

Gweler hefyd[golygu]