Llanfair Talhaearn

Oddi ar Wicipedia
Neidio i: llywio, chwilio
Afon Elwy yn llifo dan bont Llanfair Talhaearn
Siop y pentre, Llanfair Talhaearn.

Pentref a chymuned ym mwrdeistref sirol Conwy (yn Sir Ddinbych cynt) yw Llanfair Talhaearn (neu Llanfair Talhaiarn) (Loudspeaker.svg ynganiad ?/i ). Mae'n sefyll ar groesffordd y briffyrdd A548 a'r A544, tua 5 milltir i'r de o Abergele.

Rhed Afon Elwy trwy'r pentref sy'n gorwedd rhwng bryniau coediog gyda Moel Unben (358 m) yn sefyll allan i'r de.

Enwir y pentref ar ôl Sant Talhaearn (c. 6ed ganrif). Yn Eglwys Fair ceir cist fedyddio dan-ddaear.

Priododd Twm o'r Nant ei gariad Elizabeth Hughes yn Eglwys Fair ar 19 Chwefror 1763, mewn gwasanaeth a arweinwyd gan y bardd Ieuan Brydydd Hir, cyfaill Twm, oedd yn gurad y plwyf ar y pryd.

Brodor o Lanfair Talhaearn oedd y bardd John Jones (Talhaiarn), a aned yn Nhafarn yr Harp yn y pentref yn 1810. Ar ôl cyfnod hir oddi cartref dychwelodd i'r pentref a bu farw yn Nhafarn yr Harp yn 1869.

I'r gogledd-orllewin ceir plasdy Garthewin, cartref y Wynniaid a lleoliad theatr Gymraeg arloesol a fu'n llwyfan i berfformiadau cyntaf o rai o ddramâu Saunders Lewis.

Cyfrifiad 2011[golygu]

Yng nghyfrifiad 2011 roedd y sefyllfa fel a ganlyn:[1][2][3]

Cyfrifiad 2011
Poblogaeth cymuned Llanfair Talhaearn (pob oed) (1,070)
  
100%
Y nifer dros 3 oed sy'n siarad Cymraeg (Llanfair Talhaearn) (465)
  
44.5%
:Y ganran drwy Gymru
  
19%
Y nifer sydd wedi'u geni yng Nghymru (Llanfair Talhaearn) (665)
  
62.1%
:Y ganran drwy Gymru
  
73%
Y nifer dros 16 sydd mewn gwaith (Llanfair Talhaearn) (142)
  
32.1%
:Y ganran drwy Gymru
  
67.1%

Cyfeiriadau[golygu]

  1. "Ystadegau Allweddol ar gyfer Cymru". Swyddfa Ystadegau Gwladol. http://www.ons.gov.uk/ons/rel/census/cyfrifiad-2011/ystadegau-allweddol-ar-gyfer-awdurdodau-unedol-yng-nghymru/stb-2011-key-statistics-for-wales---welsh.html. Adalwyd 2012-12-12. . Poblogaeth: ks101ew. Iaith: ks207wa - noder mae'r canran hwn yn seiliedig ar y nier sy'n siarad Cymraeg allan o'r niferoedd sydd dros 3 oed. Ganwyd yng Nghymru: ks204ew. Diweithdra: ks106ew; adalwyd 16 Mai 2013.
  2. Canran y diwaith drwy Gymru; Golwg 360; 11 Rhagfyr 2012; adalwyd 16 Mai 2013
  3. Gwefan Swyddfa Ystadegau Gwladol; Niferoedd Di-waith rhwng 16 a 74 oed; adalwyd 16 Mai 2013.
Comin Wikimedia
Mae gan Gomin Wikimedia gyfryngau sy'n berthnasol i: