Llanbadarn Fawr

Oddi ar Wicipedia
Neidio i: llywio, chwilio

Coordinates: 52°24′29″N 4°03′36″W / 52.408°N 4.060°W / 52.408; -4.060

Llanbadarn Fawr
Llanbadarn Fawr Parish Church.jpg
Eglwys y Plwyf, Llanbadarn Fawr: Sant Padarn sy'n dyddio'n ôl i 1257.
Llanbadarn Fawr is located in Ceredigion
Llanbadarn Fawr

Llanbadarn Fawr Ceredigion
Poblogaeth 2,899 
Cyfeirnod grid yr AO SN599808
    - Caerdydd 90 mi (140 km) D-Dd 
Cymuned Llanbadarn Fawr
Sir Ceredigion
Sir seremonïol Dyfed
Gwlad Cymru
Gwladwriaeth sofran Y Deyrnas Unedig
Tref bost Aberystwyth
Rhanbarth cod post SY23
Cod deialu 01970
Yr Heddlu Dyfed-Powys
Tân Canolbarth a Gorllewin Cymru
Ambiwlans Cymru
Senedd yr Undeb Ewropeaidd Cymru
Senedd y DU Ceredigion
Cynulliad Cymru Ceredigion
Rhestr llefydd: y DU • Cymru • Ceredigion
Am y gymuned ym Mhowys, gweler Llanbadarn Fawr, Powys.

Pentref ar gyrion tref Aberystwyth yw Llanbadarn Fawr.

Mae'r eglwys, sydd wedi ei chysegru i sant Padarn, yn un nodedig. Roedd y clas yma yn ystod y Canol Oesoedd cynnar yn enwog am ei ddysg dan Sulien (c. 1010 - 1091) a'i fab Rhygyfarch ap Sulien. Roedd y clas yn parhau mewn bodolaeth pan ymwelodd Gerallt Gymro a Llanbadarn ar ei daith trwy Gymru yn 1188, er ei fod yn dirywio erbyn hynny. Ail-adeiladwyd yr eglwys yn 1257 yn dilyn tân, ac mae cryn dipyn o ail-adeiladu wedi bod wedyn. Bu Dafydd ap Gwilym yn byw yn y pentref ac ma yna gerdd amdano'i hun yn eglwys Llanbadarn, yn canolbwyntio ar y merched yn y gynulleidfa yn hytrach na'r gwasanaeth. Gwelodd y pentref ddatblygu mawr yn ystod y 90au, gyda archfarchnad Safeway a siopau eraill yn cael ei hadeiladu ar dir fferm Parc yr Afon.

Mae gan Goleg Prifysgol Cymru, Aberystwyth gampws yma, yn cynnwys yr adran gwyddor gwybodaeth (Coleg Llyfrgellwyr Cymru gynt) a'r Sefydliad Astudiaethau Gwledig (Coleg Amaethyddiaeth Cymru gynt). Mae dwy dafarn yn y pentref, y Llew Du a'r Gogerddan Arms. Yma hefyd y lleolir caeau chwaraeon Prifysgol Aberystwyth (Prifysgol Cymru, Aberystwyth tan 2007) ar gaeau Blaendolau.

Cludiant Cyhoeddus[golygu]

Cyrhaedda trên yng ngorsaf Llanbadarn Fawr

Yn ystod tymhorau'r gwanwyn, hydref a hâf, darperir gwasanaethau trênau gan Reilffordd Dyffryn Rheidol i Bontarfynach, Capel Bangor ac Aberystwyth. Gellir gofyn i stopio'r tren yn y pentref, on nid yw hyn yn diwydd yn aml. Mae'r reilffordd hon yn gorwedd ger y reilffordd o Aberystwyth i Fachynlleth ac Amwythig.

Mae llawer o wasanaethau bwsiau yn Llanbadarn Fawr gan gynnwys 501 o Aberystwyth i Barc y Llyn sydd yn dod bob ugain munud.

Dolen allanol[golygu]

Cyfrifiad 2011[golygu]

Yng nghyfrifiad 2011 roedd y sefyllfa fel a ganlyn:[1][2][3]

Cyfrifiad 2011
Poblogaeth cymuned Llanbadarn Fawr (pob oed) (701)
  
100%
Y nifer dros 3 oed sy'n siarad Cymraeg (Llanbadarn Fawr) (74)
  
10.9%
:Y ganran drwy Gymru
  
19%
Y nifer sydd wedi'u geni yng Nghymru (Llanbadarn Fawr) (334)
  
47.6%
:Y ganran drwy Gymru
  
73%
Y nifer dros 16 sydd mewn gwaith (Llanbadarn Fawr) (110)
  
35.6%
:Y ganran drwy Gymru
  
5%

Oriel[golygu]

Cyfeiriadau[golygu]

  1. "Ystadegau Allweddol ar gyfer Cymru". Swyddfa Ystadegau Gwladol. http://www.ons.gov.uk/ons/rel/census/cyfrifiad-2011/ystadegau-allweddol-ar-gyfer-awdurdodau-unedol-yng-nghymru/stb-2011-key-statistics-for-wales---welsh.html. Adalwyd 2012-12-12. . Poblogaeth: ks101ew. Iaith: ks207wa - noder mae'r canran hwn yn seiliedig ar y nier sy'n siarad Cymraeg allan o'r niferoedd sydd dros 3 oed. Ganwyd yng Nghymru: ks204ew. Diweithdra: ks106ew; adalwyd 16 Mai 2013.
  2. Canran y diwaith drwy Gymru; Golwg 360; 11 Rhagfyr 2012; adalwyd 16 Mai 2013
  3. Gwefan Swyddfa Ystadegau Gwladol; Niferoedd Di-waith rhwng 16 a 74 oed; adalwyd 16 Mai 2013.