John Jones, Maesygarnedd

Oddi ar Wicipedia
Neidio i: llywio, chwilio

Roedd John Jones, Maesygarnedd (159717 Hydref 1660) yn un o'r gwŷr a arwyddodd warant marwolaeth y brenin Siarl I, brenin Lloegr ac yn frawd-yng-nghyfraith i Oliver Cromwell, Arglwydd Amddiffynydd Lloegr.

Bywgraffiad[golygu]

Maesygarnedd

Cafodd ei eni yn ffermdy Maesygarnedd (neu Maes y Garnedd) yng Nghwm Nantcol, Ardudwy, yn yr hen Sir Feirionnydd (de Gwynedd heddiw), yn fab i Thomas Jones. Oherwydd nad ef oedd y mab hynaf gyrrwyd ef i Lundain i wasanaethu teulu Myddleton. Priododd Margaret merch John Edwards, Stanstey.

Pan ddechreuodd Rhyfel Cartref Lloegr, ymunodd John Jones â byddin y Senedd. Erbyn 1646 yr oedd yn ymladd yng nhogledd Cymru ym myddin Syr Thomas Mytton fel Cyrnol, a'r flwyddyn wedyn daeth yn Aelod Seneddol dros Sir Feirionnydd.

Yr oedd yn aelod o'r cwrt a fu'n profi Siarl I ar ddiwedd yr ail Ryfel Cartref, ac yr oedd yn un o'r rhai a roddodd eu henwau ar warant marwolaeth y brenin. Fe'i dewiswyd yn gomisiynwr Taeniad yr Efengyl yng Nghymru. Yn 1650 aeth i Iwerddon yn brif gomisiynydd i weinyddu'r wlad, ac yn 1655 gwnaed ef yn gomisiynydd dros ogledd Cymru. Yr oedd ei wraig gyntaf wedi marw yn Iwerddon yn 1651, ac yn 1656 ail-briododd a Katherine, chwaer Oliver Cromwell.

Yn dilyn marwolaeth Cromwell ac ymddiswyddiad ei fab Richard Cromwell, fe gymerwyd John Jones yn garcharor gan wŷr y cadfridog George Monck yn 1660. Fe'i cafwyd yn euog o deyrnfradwriaeth, a chafodd ei grogi, ei ddiberfeddu a'i chwarteru yn Llundain at 17 Hydref 1660.

Yr oedd Jones yn ŵr crefyddol iawn ac yr oedd yn gohebu a Morgan Llwyd a Vavasor Powell, a threfnodd i argraffu rhan o waith Morgan Llwyd yn Iwerddon.

Cyfeiriadau[golygu]

Y Bywgraffiadur Cymreig hyd 1940 (Anrhydeddus Gymdeithas y Cymmrodorion)

Dolenni allanol[golygu]