Ieithoedd-proto Brythonaidd De-orllewinol

Rhybudd!

Mae safon iaith a mynegiant yr erthygl hon yn annerbyniol ac mae angen ei gwella. Gallai rhannau o'r erthygl, neu'r erthygl gyfan, fod yn anodd i'w deall oherwydd camgymeriadau gramadegol, camsillafu, termau anghywir neu wallau ieithyddol eraill. Mae croeso i chi fynd ati i gywiro'r gwallau hyn. Mae'r nodyn yma yn rhoi'r erthygl yn y categori Tudalennau â phroblemau ieithyddol.

Iaith-proto a ailadeiladwyd yw Brythonaidd De-orllewinol, sy'n cynyrchioli un o ddau dafodiaith yr Iaith Frythonaidd, a ranodd yn dilyn Brwydr Deorham yn 577, yr iaith arall oedd Brythonaidd Gorllewinol, a esblygodd i fod yn Gymraeg a Cumbric yn ddiweddarach.

Mae'r iaith yn hynafiad cyffredin ieithoedd Cernyweg a Llydaweg, sydd yn ôl rhai sylwebwyr (megis Schrijver) , heb fod yn ieithoedd amlwg arwahan cyn yr 12fed ganrif. Mae'r termau gwahaniaethau "Hen Gernywig" a "Hen Lydewig" yn rhai daearyddol yn hytrach na ieithyddol.

Mae rhai o'r newidiadau yn y sain, a wahaniaethodd Brythonaidd De-orllewinol oddiwrth y Gymraeg yn cynnwys:

• codi'r */(g)wo-/  i  /(g)wu-/ mewn sill cyn-donydd (nid oedd codiad yn y Gymraeg)
• blaenu'r */ɔː/  i  /œː/  (newidwyd i ddeusain /aw/ yn Gymraeg)
• blaenu'r */a/  i  */e/  cyn  */iː/  neu  */j/  mewn sill olaf hen (newidwyd i ddeusain /ei/  yn Gymraeg)

Mae gwahaniaethau sylweddol eraill i'w cael yn cynnwys neiwidiadau Cymreig, na ddigwyddodd yn yr ieithoedd Brythonaidd De-orllewinol, megis datblygiad yr affrithiol ochrol alfeolaidd di-lais /ɬ/.

Gweler Gwyddor Seinegol Ryngwladol

Dyfneinneg Mae yna llawer o ddiddordeb yn yr iaith yn ddiweddar, gydag astudiaeth llyfryn o'r enw A Handbook of West Country Brythonic: The Forgotten Celtic Tongue of South West England C.700 A.D. (Old Devonian), a gafodd ei gyhoeddi gan yr awdur ei hun, Joseph Biddulph. Mae gwaith Biddulph wedi bod yn bwnc beirniadaeth hallt, gan na gysidrir ef i fod yn waith digon academaidd, ac i fod yn effeithlon yn iaith wedi ei chreu. Roddir yr enw Dyfneinneg ar iaith Dyfnaint (Dyfneinneg: Deunanesk Koth - Mae'r gair 'Koth' yn golygu hen fel yn y Gernyweg), Bu farw'r iaith tua 1300 ond er yr ymgeisiau i'w hadfywio, nid yw'r iaith i'w chlywed ar strydoedd Caerwysg, felly mae eu llwyddiant yn amheus.

Enghraifft o'r iaith:

• Nedelek Lauen - Nadolig Llawen
• Mur ras - Diolch

Dolenni Allanol

• (Saesneg) [1] - Gwefan am yr iaith