Henry Richard

Oddi ar Wicipedia
Neidio i: llywio, chwilio
Clawr llyfr ar Henry Richards gan Gwyn Griffiths

Gweinidog gyda'r Annibynwyr a gwleidydd o Gymro oedd y Parch. Henry Richard AS (3 Ebrill 181220 Awst 1888), a adwaenid yng Nghymru fel "Yr Apostl Heddwch." Bu'n Aelod Seneddol o 1868 hyd 1888. Cofir Henry Richard yn bennaf fel hyrwyddwr achos heddwch a chyd-ddealltwriaeth ryngwladol ac fel ysgrifenydd y Gymdeithas Heddwch am ddeugain mlynedd (1848-84). Cyfranodd yn fawr at y mudiad yn erbyn caethwasaeth ac achosion eraill hefyd.

Ganed Richard yn Nhregaron, Ceredigion yn 1812, yn fab i'r Parch. Ebenezer Richard (1781-1837), gweinidog gyda'r Methodistiaid Calfinaidd.

Roedd yn ffigwr blaenllaw yn rhengoedd y Rhyddfrydwyr Cymreig ac yn gyfaill i'r diwygiwr radicalaidd Seisnig Richard Cobden. Fe'i etholwyd yn AS Merthyr Tudful yn 1868.

Cyhoeddodd nifer o bamffledi a thraethodau, yn Gymraeg a Saesneg, ar bynciau mawr ei gyfnod, yn cynnwys Addysg yng Nghymru, safle'r iaith Gymraeg, Diwygio'r Tir, a Datgysylltu'r Eglwys Anglicanaidd yng Nghymru.

Cyhoeddiadau (detholiad)[golygu]

  • Defensive War (1846, 1890),
  • The Recent Progress of International Arbitration (1884)
  • Memoirs of Joseph Sturge (1864)
  • Letters on the Social and Political Condition of Wales (1866, 1884)

Darllen pellach[golygu]

  • Charles S. Miall, Henry Richard M.P. (1889)
  • Eleazar Roberts, Bywyd a Gwaith y diweddar Henry Richards (1907)