Hen enwau Cymraeg am yr elfennau
Oddi ar Wicipedia
Dyma'r rhestr o'r hen enwau am yr elfennau.
| Rhif | Elfen | Enw cyfredol | Hen enw (o'r Siambrau) | Enwau eraill |
|---|---|---|---|---|
| 1 | H | Hydrogen | Ulai | Awyr hylosg, gwyen** |
| 2 | He | Heliwm | ||
| 3 | Li | Lithiwm | Halddelid | [Disgrifiad =Sawd delidaidd** |
| 4 | Be | Beriliwm | Perddelid.** | |
| 5 | B | Boron | Boron | |
| 6 | C | Carbon | Ulyf | Ulw neu Ulf neu Ulwyn |
| 7 | N | Nitrogen | Blorai | Blawr, Asote? |
| 8 | O | Ocsigen | Ufelai | bywydwy neu bywyr |
| 9 | F | Fflworin | Lliforin | Lliorain |
| 10 | Ne | Neon | ||
| 11 | Na | Sodiwm | Delhalod | Halodsawd,Adwyn llysnur** |
| 12 | Mg | Magnesiwm | Magnesim | Magnsawd neu Gwrthsur** neu Gogarthbaill** |
| 13 | Al | Alwminiwm | Allog | Allosgsawd |
| 14 | Si | Silicon | Callestrai | Celltawn |
| 15 | P | Ffosfforws | Llosnur | Llosnor neu Ffodiant**Gwalddwyn** Seren dy |
| 16 | S | Sylffwr | Llosfaen | Mygfaen |
| 17 | Cl | Clorin | Llasnwy | Trengnwy** neu Mognwys** neu glaswt |
| 18 | Ar | Argon | [Persurai??] | |
| 19 | K | Potasiwm | Delwygnur | Trwythludw neu Gwygnur, |
| 20 | Ca | Calsiwm | Calchid | Calchddelid** |
| 21 | Sc | Scandiwm | ||
| 22 | Ti | Titaniwm | Titanim | Tudfwn**Tudeinfwn** |
| 23 | V | Fanadiwm | Gwanad | Gwaned** |
| 24 | Cr | Cromiwm | Gneddelid | Lliwddel**Lliwddelid** |
| 25 | Mn | Manganîs | Mang-ganis | Manganys neu Claerwydrai |
| 26 | Fe | Haearn | Haiarn | |
| 27 | Co | Cobalt | Cobalt | Glasddefn**Defn glasliw**? |
| 28 | Ni | Nicel | Niccel | Nicl** |
| 29 | Cu | Copr | Efydd | Efyddyn neu Copr |
| 30 | Zn | Sinc | Singc | Afrytal Diryttel** Dirydel** |
| 33 | As | Arsenig | Arsenig | Argryfsur**[digrifiad =Yswenwyn**] |
| 34 | Se | Seleniwm | Cristlyfaen | Loerfaen**Lloerufeliar** |
| 35 | Br | Bromin | Bromin | Drewhalaw** drewhalwy** |
| 38 | Sr | Strontiwm | Ystrontim | [Gwyn pridd**?] |
| 39 | Y | Ytriwm | Yttrim | Yttria** |
| 40 | Zr | Sirconiwm | Sircon | Sircon** |
| 42 | Mo | Molybdenwm | Molybden | Gwyblym |
| 45 | Rh | Rhodiwm | Rhosddelid | |
| 46 | Pa | Paladiwm | Palad | |
| 47 | Ag | Arian | Arian | |
| 48 | Cd | Cadmiwm | Cadmin | mysfwn brithfwn** |
| 50 | Sn | Tun | Alcan** | Alcam [Cwm Nedd a Thawe]Ystaen** |
| 51 | Sb | Antimoni | Delydr | Cyfferfwn** |
| 52 | Te | Telwriwm | Telurim | |
| 53 | I | Ïodin | Llyrgris | Gwahalawd** |
| 56 | Ba | Bariwm | Barim | |
| 58 | Ce | Ceriwm | Cerim | Serim |
| 73 | Ta | Tantalwm | Tantal | |
| 74 | W | Twngsten | Wulffram | Trymfaen** Trymadwyn** |
| 76 | Os | Osmiwm | Drewddelid | |
| 77 | Ir | Iridiwm | Irid | Enfys-ddelid |
| 78 | Pt | Platinwm | Platin | |
| 79 | Au | Aur | Aur | |
| 80 | Hg | Mercwri | Arian byw | Gwy-fwn Gwyfwn** |
| 82 | Pb | Plwm | Plwm | |
| 83 | Bi | Bismwth | Bismuth | Canfaen**[ystaenwydr?**] |
| 90 | Th | Thoriwm | Thorim | |
| 92 | U | Wraniwm | Urania | Uranim**[dysgrifiad fath o ddelid mysglwyd |