Gemau'r Gymanwlad Brydeinig 1970

Oddi ar Wicipedia
Neidio i: llywio, chwilio
9fed Gemau'r Gymanwlad Brydeinig
Edinburgh 1970 Commonwealth Games.png
Dinas Caeredin, Yr Alban
Gwledydd gymrodd rhan 42
Athletwyr gymrodd rhan 1744 (yn cynnwys swyddogion)
Campau 121
Seremoni agoriadol 16 Gorffennaf
Seremoni cau 25 Gorffennaf
Prif leoliad Stadiwm Meadowbank
VIII X  >

Gemau'r Gymanwlad Brydeinig 1970 oedd y nawfed tro i'r hyn sydd bellach yn cael ei adnabod fel Gemau'r Gymanwlad gael eu cynnal. Caeredin, Yr Alban oedd cartref y Gemau rhwng 16-25 Gorffennaf. Daeth y bleidlias i gynnal y Gemau yng Nghaeredin yn ystod Gemau Olympaidd Tokyo ym 1964 gyda Caeredin yn sicrhau 18 pleidlais a Christchurch, Seland Newydd 11.

Dyma oedd y Gemau cyntaf i ddefnyddio'r system fesur metric a'r Gemau cyntaf i ddefnyddio'r system camera i benderfynnu canlyniad rasys yn hytrach na'i gael fel cymorth i'r swyddogion. Dyma hefyd oedd y Gemau cyntaf i Frenhines Elizabeth II ei mynychu yn ei rôl fel pennaeth y Gymanwlad.

Ar ôl colli Gemau 1966, daeth bowlio lawnt yn ôl i'r Gemau yn lle saethu a daeth Ved Prakash o India y person ieuengaf erioed i ennill medal aur yn y Gemau wrth gipio medal aur yn y reslo yn 14 mlwydd oed.

Chwaraeon[golygu]

Timau yn cystadlu[golygu]

Cafwyd 42 tîm yn cystadlu yng Ngemau'r Gymanwlad Brydeinig, 1970 gyda'r Gambia, Guernsey, Grenada, Malawi a Swaziland yn ymddangos am y tro cyntaf.

Tabl Medalau[golygu]

 Safle  Cenedl Aur Arian Efydd Cyfanswm
1 Baner Awstralia Awstralia 36 24 22 82
2 Baner Lloegr Lloegr 27 25 32 84
3 Baner Canada Canada 18 24 24 66
4 Baner Yr Alban Yr Alban 6 8 11 25
5 Baner Cenia Kenya 5 3 6 14
6 Baner India India 5 3 4 12
7 Baner Pacistan Pacistan 4 3 2 9
8 Baner Jamaica Jamaica 4 2 1 7
9 Baner Wganda Uganda 3 3 1 7
10 Baner Gogledd Iwerddon Gogledd Iwerddon 3 1 5 9
11 Baner Seland Newydd Seland Newydd 2 6 6 14
12 Baner Cymru Cymru 2 6 4 12
13 Ghana 2 3 2 7
14 Baner Nigeria Nigeria 2 0 0 2
15 Baner Maleisia Malaysia 1 1 1 3
16 Flag of Hong Kong 1910.png Hong Kong 1 0 0 1
17 Baner Trinidad a Tobago Trinidad a Tobago 0 4 3 7
18 Baner Sambia Zambia 0 2 2 4
19 Baner Singapôr Singapore 0 1 1 2
20 Flag of Barbados (1870–1966).png Barbados 0 1 0 1
Baner Tansanïa Tanzania 0 1 0 1
22 Baner Ffiji Ffiji 0 0 1 1
Baner Y Gambia Gambia 0 0 1 1
Baner Gaiana Gaiana 0 0 1 1
Baner Ynys Manaw Ynys Manaw 0 0 1 1
Baner Malawi Malawi 0 0 1 1
St Vincent colonial flag.png St Vincent 0 0 1 1
Cyfanswm 121 121 133 375

Medalau'r Cymry[golygu]

Roedd 118 aelod yn nhîm Cymru.

Daeth Lynn Davies y Cymro cyntaf i ennill dwy fedal aur yn y Gemau wrth ennill y naid hir am yr ail Gemau yn olynol.

Medal Enw Cystadleuaeth
Aur Lynn Davies Athletau Naid hir
Aur Mike Richards Nofio 200m ar ei gefn
Arian Mike Richards Nofio 100m ar ei gefn
Arian Martyn Woodruffe Nofio 200m pili pala
Arian David Davies Bocsio Pwysau is-welter
Arian Anthony Davies Bocsio Pwysau is-bry
Arian Ieuan Owen Codi Pwysau Pwysau ysgafn
Arian Terry Perdue Codi Pwysau Pwysau uwch-drwm
Efydd Peter Arthur Codi Pwysau Pwysau is-drwm
Efydd Martyn Woodruffe Nofio 200m medley unigol
Efydd Kevin Moran
Martin Richards
Martyn Woodruffe
a Nigel Johnson
Nofio 4 x100m medley
Efydd John Hatfield
a John Beswick
Beicio 2000m tandem

Dolenni allanol[golygu]

Rhagflaenydd:
Kingston
Gemau'r Gymanwlad
Lleoliad y Gemau
Olynydd:
Christchurch