Etholaethau'r Deyrnas Unedig

Oddi ar Wicipedia
Neidio i: llywio, chwilio

Yr enw am ardal etholiad yn y Deyrnas Unedig yw etholaeth, mae pob etholaeth yn dewis un newu fwy o aelodau senedd neu gynulliad.

Mae pump corff a gaiff ei ethol gan etholaeth yn y Deyrnas Unedig, ac un sydd wedi cael ei ddiddymu:

Defnyddir yr un etholaethau ar gyfer etholiadau i Senedd Ewrop. (gweler Rhestr etholaethau Senedd Ewrop.)

Yn etholiadau llywodraeth leol elections, gelwir rhanbarthau etholiadol yn ward neu'n ranbarth etholiadol.

Etholaethau sirol a bwrdeistrefol[golygu]

Mae etholaethau'r Tŷ'r Cyffredin, Senedd Gogledd Iwerddon, Senedd yr Alban a Chynulliad Cenedlaethol Cymru i gyd wedi eu dynodi ynteu'n etholaeth sirol neu'n etholaeth bwrdeistrefol, heblaw yn yr Alban lle defnyddir y gair burgh yn hytrach na bwrdeistref. Mae etholaethau bwrdeistrefol yn rai trefol yn bennaf. Dyma yw olynydd yr bwrdeistrefi seneddol a'r burghs seneddol hanesyddol. (Mae pob burgh, heblaw un, yn ran o etholaeth ardal o burghs. Yr eithriad oedd burgh Caeredin, a oedd hefyd yn etholaeth Caeredin yn ei hun.)

Etholaethau sirol yw'r olynwyr i'r rhanbarthau seneddol o siroedd, maen't yn bennaf yn ardloedd gwledig. Weithiau, gall tref gael ei rannu rhwng sawl etholaeth, gyda un bwrdeistref mewn un etholaeth ac un rall mewn etholaeth gwahanol, er engraifft, Reading a Milton Keynes.

Mae'r cyfyngiadau gwario ar gyfer y ddwy fath o etholaeth ar gyfer ymgyrch etholiad yn wahanol, gan fod yn rhaid i ymgeiswyr mewn etholaethau gwledig deithio'n bellach fel arfer.

Etholaethau Cynulliad Cenedlaethol Cymru[golygu]

Mae 40 etholaeth Cynulliad Cenedlaethol Cymru ar draws Gymru, ac mae pob un yn ethol un Aelod Cynulliad gan ddefnyddio system etholaeth cyntaf heibio i'r post. Caiff yr etholaethau hefyd eu grŵpio'n bedwar ardal atholaethol, ac mae pob rhanbarth yn ethol un aelod ychwanegol, er mwyn ffurfio rhyw fath o gynyrchioliad cyfrannol aelodau cymysg.

Mae gan etholaethau'r cynulliad yr un enwau a etholaethau'r Tŷ Cyffredin, ond yn 2007, crewyd set newydd o etholaethau[1] ar gyfer Etholiad Cynulliad Cenedlaethol Cymru, 2007.

Y set cyfredol o etholaethau'r Cynulliad yw'r ail i gael ei greu. Crewyd y cyntaf ar gyfer etholiad cyntaf y Cynulliad ym 1999.

Etholaethau Senedd Ewrop[golygu]

Mae deuddeg o Etholaethau Senedd Ewrop yn y Deyrnas Unedig. Mae pob un heblaw un wedi ei leoli yn gyfan gwbl o fewn y Deyrnas Unedig. Yr eithriad yw etholaeth De-orllewin Lloegr, sy'n cynnwys Gibraltar.[2] Mae pob etholaeth yn etholi sawl Aelod Senedd Ewrop (ASE) gan ddefnyddio dull d'Hondt o gynyrchioliad cyfrannol rhestr-plaid.

Defnyddwyd y set cyfredol o etholaethau Senedd Ewrop y DU yn Etholiad Senedd Ewrop 1999 pan etholwyd Aelodau Senedd Ewrop ar gyfer y Deyrnas Unedig 2009-2014.

Cyfeiriadau[golygu]