Elfen Grŵp 11

Oddi ar Wicipedia
Neidio i: llywio, chwilio
Grŵp → 11
↓ Cyfnod
4 Copr
29
Cu
5 Grisialau arian
47
Ag
6 Grisialau o aur
79
Au
7 111
Rg

Allwedd
Metelau trosiannol
Elfennau primordaidd
Synthetig

Grŵp o un-ar-ddeg elfen yn y tabl cyfnodol ydy elfen grŵp 11. Mae nhw i gyd yn fetelau trosiannol ac maen nhw i gyd dros y canrifoedd wedi'u defnyddio fel deunydd crai arian (Saesneg: coinage). Yn nhrefn safonnol IUPAC mae grŵp 11 yn cynnwys: copr (Cu), arian (elfen) (Ag), aur (Au) a roentgeniwm (Rg).

Caiff roentgeniwm ei gynnwys yn y grŵp hwn yn unig oherwydd trefn ei electronnau; mae ganddi hanner oes o nemor 3.6 eiliad.

Hanes[golygu]

Mae aelodau'r grŵp hwn, ar wahân i roentgeniwm yn gyfarwydd i ddyn ers cynhanes gan eu bônt ar gael yn naturiol. Sylwer ar y y symbol am aur: AU.


Priodweddau[golygu]

Mae patrwm yr electronnau'n debyg rhwng aelodau unigol y teulu, yn enwedig ar du allan y gragen, er mai gwan iawn ydy'r patrwm yn y grŵp neu'r teulu hwn o elfennau:

29 copr 2, 8, 18, 1
47 Arian (elfen) 2, 8, 18, 18, 1
79 aur 2, 8, 18, 32, 18, 1
111 roentgeniwm 2, 8, 18, 32, 32, 18, 1

Oherwydd eu fod y metalau hyn yn isel iawn o ran gwrthiant trydanol, cânt eu defnyddio'n aml mewn weiar, yn enwedig copr gan ei fod yn rhatach na'r lleill.

Cymhwysiad[golygu]

(i'w barhau)