Egni gwynt

Llif yr aer yn yr atmosffêr yw egni gwynt, fel arfer o ganlyniad i'r tywydd neu gyflwr daearegol. Mae rhai yn ei ystyried fel egni'r haul am fod y gwynt yn cael ei achosi gan dymheredd cyfnewidiol yn yr atmosffer o ganlyniad i wres yr haul. Caiff ei ddefnyddio fel ffynhonnell egni cynaliadwy.

Dydy'r haul ddim yn disgleirio cyn gryfed ym mhobman: mae'n newid fel y mae'r dydd yn troi yn nos a'r nos yn troi'n ddydd, mae'r haul yn disgleirio'n gryf drwy'r flwyddyn ger y cyhydedd, ond nid felly ger Pegwn y De a Phegwn y Gogledd lle mae'n oer a'r nos yn para am hanner blwyddyn. Ac felly mae'r aer poeth yn gwasgaru ac mae'r gwasgedd aer yn wahanol ym mhobman.

Ond ar wahân i'r gwahaniaeth mewn tymheredd yn fyd-ean, ceir hefyd gwahaniaeth tymheredd lleol. Er enghraifft mae'r tir yn poethi yn gynt na'r môr yn ystod y dydd ac felly mae'r gwynt yn chwythu o'r môr i'r tir. Yn ystod y nos, mae'r tir yn oeri yn gynt na'r môr ac felly mae'r gwynt yn chwythu o'r tir i'r môr.

Mae dyn yn defnyddio egni gwynt ers ganrifoedd: er mwyn teithio ar longau hwylio neu mewn balŵn neu er mwyn ei helpu gyda'i waith, er enghraifft melinau gwynt i bwmpio dŵr neu i falu blawd.

Melin wynt draddodiadol yn agos i Pitstone, Swydd Buckingham, Lloegr.

Melin wynt modern yn Nord-Pas-de-Calais, Ffrainc.

Melin wynt ger Castell Newydd Emlyn, Cymru.

Ers rhai blynyddoedd defnyddir egni gwynt i gynhyrchu trydan hefyd. I wneud hynny, mae angen tyrbin gwynt. Fel arfer mae llawer o dyrbinau gwynt yn ffermydd gwynt, llawer ohonyn nhw yn y môr neu ar yr arfordir.