Cynulliad Cenedlaethol Cymru

Oddi ar Wicipedia
Neidio i: llywio, chwilio
Cynulliad Cenedlaethol Cymru
Coat of arms or logo
Math
Math Unsiambrog
Arweinyddiaeth
Llywydd y Cynulliad Rosemary Butler AC, Y Blaid Lafur
ers 11 Mai 2011
Arweinydd y Tŷ Jane Hutt AC, Y Blaid Lafur
ers 11 Mai 2011
Strwythur
Aelodau 60
Welsh Assembly 2011.svg
Grwpiau gwleidyddol

Llywodraeth

Pleidiau wrthwynebiad

Pwyllgorau
Etholiadau
Etholiad diwethaf 5 Mai 2011
Man cyfarfod
Steps - Senedd.jpg
Y Senedd, Caerdydd
Gwefan
www.assemblywales.org


Cymru
Flag of Wales 2.svg

Mae'r erthygl hon yn rhan o'r gyfres ar:
wleidyddiaeth a llywodraeth
Cymru



gweld  sgwrs  golygu
Cynulliadau
Cynulliadau

Tŷ'r Cynulliad
Cynulliad deddfu
Cynulliad Cenedlaethol
Cynulliad Lleol
Cynulliadau Rhufeinig


Cynulliad Cenedlaethol Cymru


Gwleidyddiaeth

Cynulliad Cenedlaethol Cymru yw'r corff sy’n cael ei ethol yn ddemocrataidd i drafod polisïau ac sy'n cymeradwyo deddfwriaeth sy'n ymwneud â Chymru, ac yn dyrannu'r arian a rennir iddo gan Lywodraeth y DU. Rhan o'i waith yw i ddwyn Llywodraeth Cymru i gyfrif.[1] Sefydlwyd y Cynulliad ym 1999 ar ôl cynnal refferendwm ym 1997.

Mae Cynulliad Cenedlaethol Cymru a Llywodraeth Cymru yn ddau gorff ar wahân - yr un fath â Senedd y Deyrnas Unedig a Llywodraeth y Deyrnas Unedig. Y corff democrataidd sy'n cynrychioli buddiannau Cymru a'i phobl, sy'n llunio cyfreithiau Cymru ac sy'n gwneud Llywodraeth Cymru'n atebol yw Cynulliad Cenedlaethol Cymru.[2]

Yr enw ar gorff corfforaethol Cynulliad Cenedlaethol Cymru yw Comisiwn y Cynulliad. Mae 60 o aelodau yn y Cynulliad (Aelod Cynulliad - AC). Mae 40 o'r aelodau yn cynrychioli etholaeth un aelod, ac mae'r 20 sy'n weddill yn cael eu hethol gan gynrychiolaeth gyfrannol dros y pum etholaeth ranbarthol yng Nghymru. Cânt eu cefnogi gan Weision Sifil sy'n gweithio yn y meysydd datganoledig. Mae'r rhain yn cynnwys meysydd allweddol o fywyd cyhoeddus, fel iechyd, addysg a'r amgylchedd.[2]

Mae aelodau yn cael eu hethol am dymor o bedair blynedd. Cynhaliwyd etholiadau ym 1999, 2003, 2007 a 2011. Bu hefyd is-etholiad yn Ynys Môn yn 2013.

Dirprwyir pwerau gweithredol y Cynulliad i Brif Weinidog y Cynulliad. Dirprwya'r Prif Weinidog yn ei dro gyfrifoldeb am gyflawni'r swyddogaethau gweithredol i Weinidogion Llywodraeth Cynulliad Cymru, sy'n ffurfio'r Cabinet. Rheolir gweithgareddau'r Cynulliad gan y Llywydd, sydd ei hun yn Aelod Cynulliad.

Prif gorff ymgynghorol ar gyfer addysg y Cynulliad yw'r Awdurdod Cymwysterau, Cwricwlwm ac Asesu Cymru.

Grymoedd[golygu]

Grymoedd deddfu[golygu]

Cafodd grymoedd i basio mesurau deddfwriaethol o fewn meysydd penodol eu rhoi ar ddechrau'r Trydydd Cynulliad ym mis Mai 2007 dan Ddeddf Llywodraeth Cymru 2006.

Ar 3 Mawrth 2011, cynhaliwyd Refferendwm ar bwerau Cynulliad Cenedlaethol Cymru 2011 i benderfynu a ddylai'r Cynulliad gael y pwer y lunio deddfau ei hun.

Aelodau'r Cynulliad[golygu]

Searchtool.svg
Prif erthygl: Aelodau pedwerydd Cynulliad Cenedlaethol Cymru
Plaid Mai 2011 Presennol[3]
Llafur 30 30
Y Ceidwadwyr 14 14
Plaid Cymru 11 11
Y Democratiaid Rhyddfrydol 5 5
Annibynnol 0 0
Cyfanswm 60

Nodir plaid/pleidiau llywodraethol gan fwledi (•)

Cyfeiriadau[golygu]

Gweler hefyd[golygu]

Dolenni allanol[golygu]


Pleidiau gwleidyddol yng Nghynulliad Cenedlaethol Cymru
2006 Logo y Blaid Geidwadol (DU).png Aderyn rhyddid.png Logo y Blaid Lafur (DU).png Logo Plaid Cymru 2006.gif
Ceidwadwyr | Democratiaid
Rhyddfrydol
|
Llafur | Plaid Cymru