Cors Caron

Oddi ar Wicipedia
Neidio i: llywio, chwilio
Afon Teifi yn llifo trwy Gors Caron.
Y llwybr pren trwy ganol Cors Caron.

Cors yng nganolbarth Ceredigion yw Cors Caron, hefyd Cors Goch Glan Teifi. Saif ar lan Afon Teifi ychydig i'r gogledd o dref Tregaron, wedi ei rhannu rhwng cymunedau Tregaron ac Ystradmeurig.

Mae'n un o'r ddwy gyforgors fwyaf yng Nghymru; Cors Fochno yw'r llall. Llunir cyforgorsydd mewn mannau lle mae dŵr yn casglu oherwydd traeniad gwael. Ffurfir mawn, gan fod diffyg ocsigen yn arafu pydriad y defnyddiau planhigol. Bydd ymgasgliad y mawn yn codi arwyneb y gors uwchben y tir o'i chwmpas i ffurfio llun cromen. Ceir tair cromen fel hyn yng Nghors Caron, gydag Afon Teifi yn llifo rhyngddynt.

Ar ddiwedd yr Oes Iâ ddiwethaf, ffurfiwyd llyn yma, ac wedi i'r argae naturiol oedd yn dal y dŵr gael ei fylchu, troes yn gors a dechreuodd mawn ffurfio. Ar un adeg roedd y trigolion lleol yn torri mawn o'r gors ar gyfer tanwydd.

Mae'r gors, sydd tua 800ha o arwynebedd, yn warchodfa natur. Ganed James Kitchener Davies gerllaw'r gors.

Dolenni allanol[golygu]