Coed Celyddon
Coedwig rhywle yn yr Hen Ogledd, yn y diriogaeth sy'n awr yn rhan ddeheuol yr Alban oedd Coed Celyddon.
Ceir nifer o gyfeiriadau at y goedwig hon. Yn yr Historia Brittonum, a briodolir i Nennius, ceir rhestr o frwydrau Arthur. Un o'r rhain yw Cat Coit Celidon (Cad Coed Celyddon).
Yn y farddoniaeth sy'n ymwneud a Myrddin Wyllt yn Llyfr Du Caerfyrddin, dywedir i Myrddin wallgofi a mynd i fyw i Goed Celyddon yn dilyn Brwydr Arfderydd. Roedd Myrddin yn fardd llys i Gwenddoleu ap Ceidio, a laddwyd yn y frwydr gan Rhydderch Hael.
Ceir hefyd gyfeiriad yn y Vita Kentigerni at Lailoken yn gwallgofi a ffoi i'r goedwig yn yr un modd.
Ceir hanes Myrddin Wyllt yng Nghoed Celyddon yn y gerdd Ladin Vita Merlini ('Buchedd Myrddin') gan Sieffre o Fynwy yn ogystal. Yno mae Taliesin yn ymweld â Myrddin Wyllt yn y coed ac yn trafod hanes y byd, gwyddoniaeth, a phynciau eraill. Yng nghorff y gerdd ceir cyfres o ddaroganau am y Brythoniaid.
|
|
|
|---|---|
| Teyrnasoedd: |
Aeron • Dál Riata • Elmet • Gododdin • Manaw Gododdin • Rheged • Ystrad Clud |
| Pobl: |
Aneirin • Brân Galed • Clydno Eidyn • Coel Hen • Cunedda • Cyndeyrn • Cynfarch • Dyfnwal Frych • Dygynnelw • Elidir Lydanwyn • Eliffer • Elffin ap Gwyddno • Fflamddwyn • Gwallog • Gwenddolau • Llywarch Hen • Mynyddog Mwynfawr • Myrddin Wyllt • Nudd Hael • Owain ab Urien • Pabo Post Prydain • Pasgen fab Urien • Rhiwallon fab Urien • Rhun fab Urien • Rhydderch Hael • Sawyl Ben Uchel • Talhaearn • Taliesin • Tristfardd • Tudwal Tudclyd • Urien Rheged |
| Lleoedd: |
Arfderydd • Argoed Llwyfain • Alclut • Catraeth • Caer Liwelydd • Coed Celyddon • Din Eidyn • Dunragit • Pen Rhionydd • Ynys Metcaud |
| Gweler hefyd: | |
