Clydau
Pentref bychan a chymuned yng ngogledd Sir Benfro yw Clydau (ceir yr amrywiad Clydai; hefyd Clydey ar rai mapiau Saesneg). Saif tua 8 milltir i'r de-orllewin o dref Castell Newydd Emlyn ac 13 km i'r de-ddwyrain o Aberteifi. Dyddia Eglwys Sant Clydai o'r 19eg ganrif, ond mae'r tŵr yn dyddio o'r 13eg ganrif. Tu mewn iddi ceir tair garreg gydag arysgrifau o'r 5ed a'r 6ed ganrif, dwy gydag arysgrif dwyieithog, Lladin ac Ogam, a'r drydedd yn Lladin yn unig.
Heblaw Clydau ei hun, mae'r gymuned yn cynnwys pentrefi Tegryn, y pentref mwyaf yn y gymuned, Star a Bwlch-y-groes. Saif chwarel lechi Y Glog o fewn y gymuned. Roedd poblogaeth y gymuned yn 2001 yn 681, gyda 91% ohonynt ym medru'r Gymraeg.
Pobl o Glydau [golygu]
- Josiah Thomas Jones (1799-1873), gweinidog, golygydd ac awdur.
Abercastell · Abercuch · Aberdaugleddau · Abereiddi · Abergwaun · Aberllydan · Amroth · Angle · Arberth · Begeli · Y Beifil · Blaen-y-ffos · Boncath · Bosherston · Breudeth · Bridell · Brynberian · Burton · Caeriw · Camros · Casblaidd · Cas-fuwch · Cas-lai · Cas-mael · Cas-wis · Casmorys · Casnewydd Bach · Castell Gwalchmai · Castell-llan · Castellmartin · Cilgerran · Cilgeti · Cil-maen · Clunderwen · Clydau · Cold Inn · Cosheston · Creseli · Croes-goch · Cronwern · Crymych · Crynwedd · Cwm yr Eglwys · Dale · Dinas · Dinbych-y-pysgod · Doc Penfro · East Williamston · Eglwyswen · Eglwyswrw · Felindre Farchog · Felinganol · Freshwater East · Freystrop · Y Garn · Gumfreston · Hasguard · Herbrandston · Hermon · Hook · Hundleton · Hwlffordd · Jeffreyston · Johnston · Little Haven · Llanbedr Efelffre · Llandudoch · Llandyfái · Llandysilio · Llanddewi Efelffre · Llanfyrnach · Llangolman · Llangwm · Llanhuadain · Llanisan-yn-Rhos · Llanrhian · Llanstadwel · Llan-teg · Llanwnda · Llanychaer · Maenclochog · Maenorbŷr · Maiden Wells · Manordeifi · Maenorowen · Marloes · Martletwy · Mathri · Y Mot · Mynachlog-ddu · Nanhyfer · Neyland · Niwgwl · Nolton · Parrog · Penalun · Penfro · Pentre Galar · Pont Canaston · Pont Fadlen · Pontfaen · Porth-gain · Redberth · Reynalton · Rosebush · Rudbaxton · Rhoscrowdder · Rhosfarced · Sain Ffrêd · St. Florence · Saundersfoot · Scleddau · Slebets · Solfach · Spittal · Y Stagbwll · Star · Stepaside · Tavernspite · Tegryn · Thornton · Tiers Cross · Treamlod · Trecŵn · Tredeml · Trefaser · Trefdraeth · Trefelen · Trefgarn · Trefin · Treglarbes · Tregroes · Treletert · Tremarchog · Tyddewi · Waterston · Uzmaston · Wdig · Yerbeston
