Cancr
Mae cancr yn grŵp o heintiau ble mae celloedd yn ymosodol (yn tyfu a rhannu yn rhy sydyn a chryf nes mynd yn rhemp drwy'r corff gan ymosod arno. Yn aml, gall chwalu drwy'r corff, drwy gyfrwng y lymff neu'r gwaed. Tyfu, ymosod a chwalu; dyma'r nodweddion sy'n eu gwahaniaethu oddi wrth y tiwmor. Gall rhai mathau o gancr greu tiwmor, ac eraill megis liwcemia yn peidio a gwneud hynny.
Y gangen honno o feddygaeth sy'n astudio, gwneud diagnosis, trin ac atal cancr ydyw oncoleg.
[golygu] Cancr mewn oedolion
Mae'r ystadegau a restrir isod ar gyfer oedolion yn yr Unol Daleithiau:
| Dynion | Merched | |||
|---|---|---|---|---|
| mwyaf cyffredin (yn ôl nifer o achosion) | mwyaf cyffredin (yn ôl marwolaeth) | mwyaf cyffredin (yn ôl nifer o achosion) | mwyaf cyffredin (yn ôl marwolaeth) | |
| cancr y prostad (33%) | cancr yr ysgyfaint (31%) | cancr y fron (32%) | cancr yr ysgyfaint (27%) | |
| cancr yr ysgyfaint (13%) | cancr y prostad (10%) | cancr yr ysgyfaint (12%) | cancr y fron (15%) | |
| cancr colorectaidd (10%) | cancr colorectaidd (10%) | cancr colorectaidd (11%) | cancr colorectaidd (10%) | |
| cancr y bledren (7%) | cancr y pancreas (5%) | cancr endometriaidd (6%) | cancr ofaraidd (6%) | |
| melanoma croenol (5%) | liwcemia (4%) | lymffoma ddi-Hodgkin (4%) | cancr y pancreas (6%) | |
[golygu] Cancr mewn plant
Peth gymharol brin ydyw cancr mewn plant a glasoed: dim ond 150 achos ym mhob miliwn o blant. Dengys ystadegau'r 'National Cancer Institute' sydd wedi'i sefydlu yn UDA, fod yr achosion o gancr mewn plant wedi cynyddu bron i 20% rhwng 1975 a 1990, yn bennaf oherwydd y cynnydd mewn achosion o liwcemia. Ers 1990, mae'r niferoedd wedi lleihau ychydig.[1]
Mae'r plant sy'n byw ger atomfeydd niwclear yn fwy tebygol o gael cancr.[2]
[golygu] Cyfeiriadau
- ↑ Awduron: James G. Gurney, Malcolm A. Smith, Julie A. Ross (1999) Cancer Incidence and Survival among Children and Adolescents, United States SEER program 1975-1995, Cancer Statistics Branch, National Cancer Institute, a geir ar y wefan: SEER web site
- ↑ Reasonable Doubt: Children living near nuclear facilities face an increased risk of cancer.
