Calendr Gregori
Rhybudd!  |
Er bod peth gwybodaeth o werth ar y dudalen hon, nid yw'r erthygl fel y mae yn cyrraedd y safon angenrheidiol i'w chynnwys ar Wicipedia. Os na chaiff yr erthygl ei gwella'n ddigonol ymhen wythnos wedi 6 Mawrth 2012, fe all gael ei dileu. Os caiff yr erthygl ei gwella'n sylweddol, wedyn mae croeso i chi dynnu'r neges hon oddi ar y dudalen. Sylwer: Os oes amheuaeth, codwch y mater yn Wicipedia:Tudalennau amheus. |
Mabwysiadwyd Calendr Gregori gan y Pab Gregory XIII ar 24 Chwefror 1582 (ond roedd y y ddogfen wedi'i dyddio '1581' oherwydd nad oedd y flwyddyn newydd yn dechrau tan 25 Mawrth).
Roedd y flwyddyn yn hen galendr Iŵl Cesar yn cynnwys 365.25 o ddyddiau yn union, ond mae'r flwyddyn trofannol yn 365.2422 dyddiau -- felly pob mil of flynyddoedd mae'r calendr yn ychwanegu 8 diwrnod, gan achosi'r tymhorau i symud trwy'r flwyddyn.
Cynnwys |
[golygu] Cywirdeb
Mae'r Calendr Gregoriaidd yn fwy cywir na'r hen galendr trwy sgipio 3 diwrnod naid Julianaidd pob 400 o flynyddoedd, yn creu blwyddyn cyfartalog 365.2425 dyddiau hir, sef yn rhoi gwall o 1 diwrnod pob 3000 o flynyddoedd.
[golygu] Hanes
[golygu] Dyfeisiad
Roedd yr Eglwys Gatholig eisiau calendr a fyddai'n eu caniatáu i ddathlu'r Pasg ar yr amser roedd Cyngor Cyntaf Nicaea wedi penderfynu yn y flwyddyn 325, sef y Sul wedi'r 14eg dydd y Lleuad sydd ar neu wedi'r Cyhydnos Wanwynol, tua 21 Mawrth yn amser y cyngor. Yn y flwyddyn 325 roedd drifft y tymhorau ers amser Iŵl Cesar wedi cael ei weld, ond, yn hytrach na thrwsio'r calendr symudodd y cyngor dyddiad y Cyhydnos o 24 Mawrth neu 25 Mawrth i 21 Mawrth! Erbyn y 16eg canrif roedd y cyhydnos wedi symud llawer mwy.
