Cadell Ddyrnllwg

Oddi ar Wicipedia
Neidio i: llywio, chwilio

Yn ôl traddodiad, roedd Cadell Ddyrnllwg yn frenin Teyrnas Powys tua chanol y 5ed ganrif.

Dywedir ei fod yn fab i Cadeyrn Fendigaid. Dywedir iddo gael ei yrru o deyrnas ei dad gan ymosodwyr Gwyddelig, ac iddo ymguddio ymhlith y werin. Daeth yn was i bennaeth Gwyddelig o'r enw Benlli.

Dywedir i Sant Garmon, ar ei ymweliad a Phrydain, godi byddin i ymosod ar brifddinas Benlli, oedd yn bagan. Roedd gan Cadell dŷ bychan tu allan i'r muriau, a dangosodd letygarwch i Garmon. Dywedodd Garmon wrtho am adael y ddinas, a'r noson honno tarawyd plas Benlli gan fellten, a lledaenodd y tân i losgi'r ddinas. O ganlyniad, daeth Cadell yn frenin Powys.