Brwydr Trefynwy (1233)

Oddi ar Wicipedia
Neidio i: llywio, chwilio
Brwydr Trefynwy (1233)
Rhan o: Gwrthryfel Richard Marshal yn erbyn Harri III, brenin Lloegr
Great Tower, Monmouth Castle - geograph.org.uk - 649346.jpg
Adfail Tŵr Mawr Castell Trefynwy
Dyddiad 25 Tachwedd 1233
Lleoliad Trefynwy
Canlyniad Marshal yn fuddugol
Cydryfelwyr
Lloegr Flag of England.svg
Cymry Coat of arms of Wales.svg
Lloegr Flag of England.svg
Fflandrys Vlag van Vlaanderen.svg
Arweinwyr
Richard Marshal Baldwin o Guînes
Cryfder
? ?
Clwyfwyd neu laddwyd
Enbyd
Brwydr Trefynwy (1233) is located in Cymru
Brwydr Trefynwy
Cofeb William Marshal (tad Richard) yn Temple Church, Llundain.

Ar 25 Tachwedd 1233 ymladdwyd Brwydr Trefynwy rhwng milwyr Harri III (brawd Siwan) a Richard Marshal, 3ydd Iarll Penfro a oedd wedi wedi dod i gytundeb gyda Llywelyn Fawr ac Owain ap Gruffudd (ŵyr yr Arglwydd Rhys). Roedd Richard yn fab i'r enwog William Marshal, Iarll 1af Penfro.

Prif Dŵr Castell Mynwy.

Asgwrn y gynnen oedd y ffaith i Marshal wrthod ymweld â'r brenin yn ei Lys yng Ngaerloyw yn Awst 1233 a chyhoeddodd y brenin ef yn fradwr; dychwelodd Marshall i'w gastell yng Nghas-gwent. Ymateb y brenin oedd symud ei filwyr i'r Fenni. Daeth Owain a'i fyddin i ymuno â byddin Marshall ac aethant ar eu hunion i gipio Castell Caerdydd, Castell Casnewydd, y Fenni a Chastell y Grysmwnt, 10 milltir i'r gogledd o Drefynwy, o fewn tafliad carreg â'r ffin rhwng Sir Fynwy a Swydd Henffordd yn Lloegr. Dychwelodd y brenin i Gaerloyw.

Daeth y ddwy fyddin at ei gilydd ychydig i'r gorllewin o Afon Mynwy, ger Trefynwy: ar dir a elwir heddiw yn "Gaeau Vauxhall".[1] Lladdwyd nifer helaeth o filwyr y brenin wrth iddynt geisio dianc; Marshall ac Owain a orfu.

Cyfeiriadau[golygu]

  1. "RCAHMW: Monmouth, Site of battle". Adalwyd 16 Rhagfyr 2011