Belenus

Oddi ar Wicipedia
Neidio i: llywio, chwilio

Roedd Belenus (hefyd Belinus, Belenos, Belinos, Belinu, Belanu, Bellinus, Belus neu Bel) yn dduw Celtaidd oedd yn cael ei addoli ar draws rhan helaeth o orllewin Ewrop, gyda allorau iddo o leoledd mor bell oddi wrth ei gilydd ag Aquileia yn yr Eidal ac Inveresk yn yr Alban. Cysylltid ef a gwres ac a iachau, ac fe allai fod yr un duw a Belatu-Cadros. Ei wraig oedd Belisama. Yn y cyfnod Rhufeinig, roedd yn cael ei uniaethu ag Apollo, er fod Apollo yn cael ei uniaethu a duwiau Celtaidd eraill hefyd.

Fe allai y cymeriad Beli Mawr mewn mytholeg Gymreig fod yn cyfateb iddo, ac mae'r enw yn elfen mewn enwau megis Cunobelinus ("Cynfelyn"). Gall fod yr ŵyl Geltaidd a elwid yn Beltaine yn Iwerddon hefyd yn cynnwys yr elfen yma. Mae'n debyg fod y brenin Belinus yng ngwaith Sieffre o Fynwy hefyd yn dod o enw'r duw yma.