Asid ascorbig

Oddi ar Wicipedia
Neidio i: llywio, chwilio
Un o'r ffynonellau gorau o fitamin C: orenau]? Ewch i'r tabl isod i weld!

Mae'r fitamin hwn, sef fitamin C (neu 'ascorbate') yn gwbwl angenrheidiol i gorff iach. Mae'r rhan fwyaf o organebau byw (anifeiliaid a phlanhigion) yn medru ei greu o fewn y corff eu hunain, ond mae dyn yn eithriad prin! Hwn ydy'r prif fitamin sy'n atal 'sgyrfi'.

Mewn organebau byw mae'n gweithredu fel gwrthocsidant. Mae cryn ddadlau faint o fitamin C sydd ei angen ar y corff. Mae'r bobl hynny sy'n ei gael o ffynonellau naturiol megis ffrwythau a llysiau yn iachach ac yn byw'n hirach. Mae canlyniad ymchwil i werth 'supplements' o fitamin C ar 232,606 o bobol wedi profi nad oes gwrth iddynt..[1]

Ffynhonnell fitamin C[golygu]

Planhigion[golygu]

Cymerwch 100 gram o'r llysiau a'r ffrwythau canlynol, ac fe welwch yn y tabl faint o fitamin C sy'n bresenol ynddynt.

Ffynhonnell Faint / Swm
(mg / 100g)
Plwm Kakadu 3100
Camu Camu 2800
Bochgoch 2000
Acerola 1600
Seabuckthorn 695
Jujube 500
Indian gooseberry 445
Baobab 400
Cwraints duon 200
Pupur Coch 190
Persli 130
Gwafa 100
Ffrwyth Ciwi 90
Brocoli 90
Loganberry 80
Cwraints cochion 80
Ysgawell 80
Wolfberry (Goji) 73 †
Lychee 70
Cloudberry 60
Ysgawen 60
Persimmon 60
Papaya 60
Mefus 60
Orenau 50
Lemon 40
Melon, cantaloupe 40
Blodfresych 40
Garlleg 31


Cig anifeiliaid[golygu]

'Oes gafr eto?' Oes, yn llawn fitamin C! Fel pob anifail arall (heblaw dyn), mae'r afr yn medru creu fitamin C o fewn ei chorff ei hun: dros 13,000 mg ohono y dydd.

Gallwn gael ein fitamin C hefyd o gig, yn enwedig iau. Does na fawr ohono mewn cyhyr fodd bynnag. Cymerwch 100 gram o'r cigoedd canlynol, ac fe welwch yn y tabl faint o fitamin C sy'n bresenol ynddynt:

Ffynhonnell Faint / swm
(mg / 100g)
Iau llo bach (amrwd) 36
Iau eidion (amrwd) 31
Wystrys (amrwd) 30
Wyau Penfras ('roe') (wedi'u ffrio) 26
Iau Porc (amrwd) 23
Ymennydd cig oen (wedi'i ferwi) 17
Iau cyw iâr (wedi'i ffrio) 13
Ffynonell Faint / swm
(mg / 100g)
Iau cig oen (wedi'i ffrio) 12
Calon oen (wedi'i rostio) 11
Tafod oen (wedi'i ferwi) 6
Llaeth dynol (ffresh) 4
Llaeth gafr (ffresh) 2
Llaeth buwch (ffresh) 2


Darganfod fitamin C[golygu]

Roedd tîm o Hwngari rhwng 1928 ac 1933 wrthi fel lladd nadroedd yn ceisio profi bodolaeth asid ascorbic, dan arweiniad Joseph L Svirbely ac Albert Szent-Györgyi. Yn 1937 derbyniodd y ddau wobr Nobel mewn meddygaeth am eu gwaith.

Cyfeiriadau[golygu]

  1. Mortality in randomized trials of antioxidant supplements for primary and secondary prevention: systematic review and meta-analysis; cyhoeddwyd gn y BMA; awdur: Bjelakovic G; dyddiad: 2007