Abertzale

Defnyddir y gair Basgeg Abertzale (Cymraeg: "gwladgarwr") i ddisgrifio cenedlaetholwyr Basgaidd, ac yn bennaf cenedlaetholwyr adain chwith Gwlad y Basg. Daeth y term o gyfuniad o aberri ("mamwlad", newyddair a greuwyd gan Sabino Arana) a'r ôlddodiad -(t)zale ("-garwr").

Mae'r sefydliad sy'n gyfrifol am arolygu geiriadur swyddogol y Sbaeneg, y Real Academia Española, wedi cydnabod yn swyddogol y gair addasedig aberzale (yn hytrach nag abertzale) fel gair Sbaeneg am genedlaetholwr Basgaidd adain chwith, er bod y ffurf wreiddiol abertzale yn cael ei ddefnyddio'n amlach hyd yn oed yn Sbaeneg.

Mae sawl sefydliad wedi defnyddio'r gair yn eu henwau Basgeg swyddogol:

• Abertzaleen Batasuna ("Undod y Gwladgarwyr"): plaid wleidyddol yn Iparralde.
• Emakume Abertzale Batza ("Sefydliad Merched Gwladgarwol"), adran y Blaid Genedlaethol Gwlad y Basg ar gyfer merched a gafodd ei anghyfreithloni yn Rhyfel Gartref Sbaen.
• Euskal Abertzaletasunaren Museoa ("Amgueddfa Cenedlaetholdeb Basgaidd").
• Ezker Mugimendu Abertzalea ("Mudiad Gwladgarwyr y Chwith"): Plaid wleidyddol yn Iparra.
• Aralar, Plaid adain chwith a ffurfwyd gan rhai cyn-aelodu o Batasuna sy'n gwrthwynebu'r defnydd o drais i gyrraedd dibenion gwleidyddol.
• Gazte Abertzaleak ("Gladgarwyr Ifanc"): grŵp ieuenctid y blaid Eusko Alkartasuna
• Koordinadora Abertzale Sozialista neu KAS ("Cyngor Cyd-drefnol Gwladgarwyr Sosialaidd").
• Mae'r enwau "Ezker Abertzalea" ("Y Chwith Gwladgarwol"), "Nafarroako Sozialista Abertzaleak" ("Gwladgarwyr Sosialaidd Navarra") ac "Araba, Bizkai eta Gipuzkoako Sozialista Abertzaleak" ("Gwladgarwyr Sosialaidd Araba, Bizkaia a Gipuzkoa") wedi cael eu defnyddio gan grwpiau seneddol amrywiol yn perthyn i Herri Batasuna ac Euskal Herritarrok.

Cyfeiriadau

• Gweler y dudalen gyfatebol i'r erthygl hon ar y Wicipedia Sbaeneg.